پروفسور ویسنته ورز بنکومو، رئیس انستیتو فینلای کوبا در نشست خبری در محل وزارت بهداشت گفت: انستیتو فینلای کوبا واکسنهای مختلفی را در طول ۳۰ سال گذشته تولید کرده است. فلسفه شکلگیری این انستیتو برای تولید واکسن مننژیت بی برای کودکان بود و متعاقب آن، فیدل کاسترو و دولت کوبا اقدام به سرمایه گذاری خاص روی این انستیتو به عنوان یک مؤسسه واکسن ساز نمود و واکسن هایی نظیر استرپتوکوک پنومونیه، حصبه، وبا و هموفیلوس آنفلوانزا را تولید کرد.
وی ادامه داد: در ابتدای شکلگیری واکسن پنوموکوک هم همکاری مشترکی با انستیتو پاستور ایران را حدود ۴ سال پیش آغاز کردیم. مشکل و چالش جدی این بود که واکسنهای پنوموکوک عمدتا در کشور آمریکا تولید میشدند و دسترسی به این واکسن برای کودکان کوبا و ایران ممکن نبود و بنابراین تصمیم گرفتیم که این همکاری مشترک را رقم بزنیم تا واکسن پنوموکوک را برای کودکان دو کشور تولید کنیم.
رئیس انستیتو فینلای کوبا افزود: با شیوع کووید ۱۹ همه جهان شگفت زده شده بود و ما هم میدانستیم باید پاسخ سریعی به این پاندمی بدهیم و تجربه واکسن پنوموکوک را برای تولید واکسن کووید ۱۹ به کار گرفتیم و همکاری مشترک ما برای تولید واکسن با نام سوبرانا ۲ در کوبا و پاستوکووک در ایران شکل گرفت.
ویسنته درباره پلت فرم واکسن سوبرانا بیان کرد: این واکسن دو جزء مجزای توکسوئید کزاز و پروتئین RBD نوترکیب دارد که با اتصال آن ها به هم، سیستم ایمنی این دو جزء را به عنوان یک قسمت واحد شناسایی میکند و باعث افزایش پاسخ سیستم ایمنی میشود.
وی در مورد واکسن سوبرانا ۲ افزود: هدف گذاری این واکسن پیشگیری از بیماری و انتقال ویروس است. نتایج فعلی ما نشان دهنده اثربخشی خوب و بی خطر بودن این واکسن است. اثربخشی این واکسن در دو دوز تزریق ۶۵ درصد بوده است که با استفاده از دوز یادآور (سوبرانا پلاس) توانستیم آن را به ۹۱٫۲ درصد ارتقا دهیم و بر اساس یافتههای مشترک ایران و کوبا در فاز سوم، مستندات قوی برای ارائه به سازمان جهانی بهداشت خواهیم داشت. وی افزود: نکته مهم این است که زمانی که داشتیم کارآزمایی بالینی فاز ۳ را در کشور کوبا انجام میدادیم، ۷۴ درصد واریانتهایی که شناسایی کردیم از گونه آفریقای جنوبی بود که یک سوش واکسن گریز محسوب میشود.
ویسنته ادامه داد: در عین حال فاز ۱ و ۲ بالینی واکسن کرونا را در کودکان آغاز کرده ایم و خوشبین هستیم تا آخر تابستان بتوانیم نتایج این مطالعه را داشته باشیم و این امیدوارکننده است که بتوانیم بچههای خود را از پاییز با تزریق واکسن به مدرسه بفرستیم. به نظر میرسد در کودکان نیاز به مطالعه فاز سوم بالینی نباشد زیرا با بررسی میزان همبستگی ایمنی زایی در کودکان و بزرگسالان شواهد کافی را برای اخذ مجوز مصرف اضطراری در کودکان خواهیم داشت.
وی همچنین گفت: در حال حاضر در حال دنبال این ایده هستیم که از تک دوز “سوبرانا پلاس” به عنوان دوز یادآور در افرادی که سابقه ابتلای قبلی به بیماری را داشتند استفاده کنیم و خوشحال هستم که بگویم با تزریق “سوبرانا پلاس” در این افراد، افزایش معنادار و ۱۰۰ برابری آنتی بادی را شاهد بوده ایم.
رئیس انستیتو فینلای کوبا در پاسخ به سؤالی مبنی بر امکان استفاده از واکسن سوبراناپلاس (دوز یادآور واکسن) به عنوان دوز یادآور سایر واکسنها، اظهار کرد: در حال انجام مطالعاتی هستیم تا مشخص شود که آیا این واکسن میتواند به عنوان دوز یادآور سایر واکسنها نیز مورد استفاده قرار بگیرد یا خیر.
ویسنته افزود: شاید ایمنی جمعی ناشی از واکسن بتواند برای واریانتهای در گردش فعلی پاسخگو باشد اما این دغدغه جدی وجود دارد که واکسن ها برای واریانتهای بعدی نتوانند کارایی داشته باشند، اما ظرفیت بازمهندسی واکسن کرونا برای “سوبرانا پلاس” وجود دارد که میتوان با ایجاد تغییراتی، در برابر واریانتها و جهشهای جدید نیز ایمنی ایجاد کرد.
رئیس انستیتو فینلای کوبا گفت: ما خوشبختانه همکاری علمی و فنی مشترک و موثری با ایران داشته ایم و مشارکت انستیتو پاستور ایران یک مشارکت جدی علمی در تولید واکسن فعلی بوده است و در هفتههای آینده بالاترین مدال علمی کشور کوبا قرار است به دکتر علیرضا بیگری رییس انستیتو پاستور ایران به پاس این همکاری موثر اهدا شود.
وینسنته گفت: اگر ظرفیت تولید واکسن پاستو کووک در ایران در ابتدا به حد مطلوب نرسد، نصف واکسن تولیدی در کوبا را به ایران میدهیم.
وی بیان کرد: باید توجه داشت در شرایط کرونایی مسافرت سخت است و اگر من به ایران آمده ام برای این است که به شبهات پاسخ دهم و باید بگویم نتیجه همکاری های ثمربخش این است که جواب حاصل جمع “یک” و “یک”، جوابی بیشتر از ۲ می شود و نتیجه همکاری ما نیز اینطور بوده است که از آن خشنود هستیم.
ویسنته درباره ارزیابی تیم کوبا از سایت کارآزمایی بالینی ایران بیان کرد: تیم بالینی ما در یک هفته گذشته از بازدیدهایی که از مراحل کارآزمایی بالینی در ایران داشتند، هیجان زده شدند. انجام کارآزمایی بالینی با توجه به چالش های آن بسیار پیچیده است و آنچه همکارانم اعلام کردند این بود که استانداردهای بکارگرفته شده در کارآزمایی بالینی ایران در حد استاندارهای جهانی بوده است و همچنین به من گفتند خیلی چیزها از این کارآزمایی بالینی یاد گرفته اند که از این بابت بسیار خوشحالم.
وی درباره پیش بینی از زمان باقی ماندن کرونا در جهان گفت: عوامل سیاسی و پذیرش مسوولیت مشترک می تواند در زمان کنترل کرونا تاثیرگذار باشد. متاسفانه تاکنون واکسن توزیع عادلانهای نداشته است و کشورهای فقیر دسترسی مناسبی به آن ندارند و در نتیجه ویروس این فرصت را دارد که در کشورهای فقیر گردش و جهش بیشتری داشته باشد و این جهش های جدید می تواند به کشورهایی که واکسن زده اند بازگردد و آنها را دچار چالش کند. از این رو دسترسی همه کشورها به واکسن بسیار اهمیت دارد و برخلاف باور عموم، جنگ فعلی، جنگ شرکت های واکسن ساز نیست بلکه جنگ این ویروس و بشر است و شرکت های تولید کننده واکسن همدیگر را حمایت میکنند تا بتوانند واکسن های موثرتر و بیشتری تولید کنند.
دکتر علیرضا بیگلری رییس انستیتو پاستور ایران هم در این نشست با بیان اینکه انستیتو پاستور ایران سابقه ۱۰۰ ساله دارد، اظهار داشت: از روزهای ابتدایی گزارش کرونا بار اصلی تشخیص بر انستیتو پاستور ایران بود اما در حال حاضر ۴۰۰ آزمایشگاه تشخیص کرونا در سراسر کشور با محوریت انستیتو پاستور ایران و وزارت بهداشت شکل گرفته است؛ پس از تشخیص کرونا، به سراغ ساخت واکسن رفتیم و برای واکسن کرونا چندین شرط داشتیم از جمله آنکه بتوان از زیرساختهای موجود در انستیتو پاستور ایران بهره برد و زیرساختی فراهم شود که اگر کووید ۱۹ تمام شد، آن زیرساخت برای پروژههای دیگر نیز مورد استفاده قرار بگیرد و با بررسی ها به این نتیجه رسیدیم که با کوبا همکاری کنیم.
دکتر علیرضا بیگلری با بیان اینکه تصمیم داریم با تکمیل شدن اطلاعات، مستندات این واکسن را به سازمان جهانی بهداشت ارائه دهیم، گفت: ۱۲۰ هزار دوز از این واکسن به وزارت بهداشت تحویل شده است که از این هفته وارد واکسیناسیون عمومی میشود.
وی تصریح کرد: کارآزمایی بالینی علاوه بر کوبا در ایران نیز با کیفیت خوبی در ۸ شهر کشور برای ۲۴ هزار نفر از هموطنان اجرا شده است.
وی افزود: نصب خط اول صنعتی این واکسن، شهریورماه آغاز میشود و امیدواریم در اوایل پاییز با ظرفیت ۳ میلیون دوز به بهره برداری برسد و در انتهای پاییز نیز خط دوم با ظرفیت مشابه به بهره برداری خواهد رسید. خط تولیدی که راه اندازی می شود علاوه بر تولید واکسن کرونا، میتواند در تولید سایر واکسنها نیز به کار رود.
وی با بیان اینکه در کوبا با ۲ دوز استفاده از این واکسن ۶۵ درصد اثربخشی مشخص شد و نشان داده شد که اگر جهشهای قابل توجه داشته باشیم، یک دوز یادآور کارایی واکسن را به ۹۱٫۲ درصد ارتقا می دهد و سه دوز واکسن در ۷۵ درصد موارد جلوی انتقال ویروس را هم گرفته است و قریب به ۱۰۰ درصد موارد از مرگ بیماران جلوگیری میکند
About the Author
