احزاب موسمی؛ زخمی کهنه بر تن سیاست استانی
📰 سرمقاله |مهران حبیبی ؛
میهن نیوز- استان زنجان، نه پایگاه سنتی جناحی خاص و نه میدان رقابت سازمانیافته احزاب است. در حالیکه مردم این استان بارها نشان دادهاند به تغییر رأی میدهند و منتظر کارآمدیاند، احزاب رسمی کشور همچنان در خواب چهارساله و یا هشت ساله فرورفتهاند؛ حضوری کمرنگ، فعالیتی موسمی و سهمخواهی های بیوقفه که گاها ضربه های سنگینی بر پیکره استان وارد می کند وجای خالی سیاست ورزی، نه تنها احساس میشود، بلکه آزاردهنده است.
در کشوری که احزاب باید بازوی فکری و عملی دموکراسی باشند، تجربه زنجان مصداق بارزی است از آنچه نباید باشد. مردم زنجان بارها با رأی خود نشان دادهاند که خسته از تکرار، خواهان تغییرند. اما هر بار که به صندوق رأی مراجعه میکنند، انگار در خلأ حزبی رأی میدهند. چرا که اغلب احزاب در این استان، تنها در فصل انتخابات از خواب سیاسی خود بیدار میشوند.
احزابی که روزی مأموریت داشتند آرمانخواهی را با واقعگرایی پیوند دهند، امروز بیشتر به دکههای سیاسی تکنفرهای شباهت دارند که هر چهار سال یکبار در گوشهای سبز میشوند؛بیریشه، بیبدنه، بیتداوم و این آفت بزرگی است که در زنجان واکثر استانها دیده می شود.
نظام حزبی اگر هست، باید منتقد با انصاف باشد؛ نه منفعل.
چپ، راست یا میانهرو، اگر قرار است به بازیگرانی مؤثر در ساحت سیاست بدل شوند، باید در همه برههها حضور داشته باشند. نه آنکه وقتی جناح رقیب پیروز میشود، چهار سال سکوت پیشه کنند و تنها در موسم انتخابات، ناگهان با چهرهای طلبکارانه از راه برسند و خود را ناجی تغییر جلوه دهند.
از سوی دیگر، سهمخواهی کورکورانه پس از پیروزی نیز دیگر بیماری مزمن این فضاست.چ که در این راستا چه اصولگرا و چه اصلاحطلب، هر که برنده میشود، به جای تداوم گفتوگو با مردم و احزاب دیگر، به دنبال تصاحب مناصب میرود. این چرخۀ قدرتمحور نه تنها به اعتماد عمومی لطمه میزند بلکه فرصت اصلاح را از خود احزاب نیز سلب میکند.
جوانان؛ حلقه مفقوده در احزاب امروز
یکی از مهمترین ضعفهای احزاب در استانهایی نظیر زنجان، بیتوجهی به سرمایه انسانی جوان و دغدغهمند است. نسلی که با انرژی، تفکر نو، و نگاه مطالبهگر به میدان آمده، اغلب پشت درهای بسته احزاب میماند. در حالی که آینده سیاسی کشور در گروی جذب، آموزش و میدان دادن به همین نسل است، احزاب ما همچنان گرفتار حلقههای محدود و بستهای از چهرههای تکراریاند.
نگارنده معتقد است؛اگر احزاب میخواهند نفس تازهای بگیرند، باید جوانان را نه ابزار تبلیغاتی، بلکه شریان حیاتی خود بدانند.
جذب دانشجویان، فعالان اجتماعی، کنشگران فضای مجازی، و جوانانی که در کف جامعه با مسائل مردم درگیرند، میتواند به احزاب جانی دوباره بدهد و از آنها نهادی زنده و پویا بسازد. در غیر اینصورت، احزاب ما به زودی حتی در موسم انتخابات نیز خریدار نخواهند داشت.
انتخابات خانه احزاب زنجان؛ باز هم در غیبت رسانهها
چهارمین دوره انتخابات شورای مرکزی خانه احزاب استان زنجان، بار دیگر بدون حضور خبرنگاران و بدون پوشش رسانهای مؤثر برگزار شد؛ رفتاری که خود، گویای فاصله چشمگیر احزاب با مفهوم “شفافیت” و “پاسخگویی” است.
با افزایش اعضای شورای مرکزی از ۹ به ۱۵ نفر، شاید در ظاهر تنوع حزبی بیشتر شده باشد، اما جای خالی کنشگری سیاسی جدی و مطالبهگر همچنان حس میشود.
حضور سه فراکسیون اصلی — اصلاحطلبان، اصولگرایان و اعتدالگرایان — در ساختار جدید خانه احزاب استان، به خودی خود کافی نیست. اگر قرار است این خانه، واقعاً “خانه”ی احزاب باشد، باید در همه ایام سال مأمن نقد، بستر آموزش سیاسی، و محل تضارب آرا باشد؛ نه صرفاً اتاقی قفل شده که تنها در موعد انتخابات باز میشود. متاسفانه مشخص نیست چرا کسی در این زمینه پاسخگو نیست که در زمان های مختلف ،خانه احزاب چه فعالیتی داشته است؟!
سخن پایانی اینکه:
تا زمانی که احزاب در استانهایی مانند زنجان، تنها در مقاطع خاص فعال میشوند، نه تنها مردم از آنها گریزان خواهند شد، بلکه ساختارهای مردمسالار نیز آسیب خواهند دید. حزب، اگر نبض جامعه نباشد، زائدهای زائد است.
اکنون زمان آن رسیده که احزاب از لاک انفعالی خود بیرون بیایند، با مردم گفتوگو کنند، مطالبهگری را نهادینه سازند و مهمتر از همه، مسئولیتپذیر باشند.البته از تشکیل جلسات خودمانی مشخص است که تا آن زمان، مردم استان زنجان همچنان خود باید بارِ غیبت احزاب را بر دوش بکشند.


