میهن نیوز-جمعی از خبرنگاران رسانه‌های استان زنجان از کارگاه آموزشی شرکت گاز استان بازدید کردند. در این بازدید، سید احمد آقایی، مدیر مهندسی و اجرای طرح‌های شرکت گاز استان زنجان، طی توضیحات مفصلی فرآیند «از تولید تا مصرف گاز طبیعی» را برای خبرنگاران تشریح کرد.

به گزارش پایگاه خبری سیاسی میهن نیوز ،آقایی در ابتدا گفت: گاز طبیعی از دو منبع اصلی استخراج می‌شود؛ چاه‌های نفت و چاه‌های گاز. این گاز با فشار حدود ۵۰۰۰ PSI تولید و برای تصفیه و آماده‌سازی به پالایشگاه منتقل می‌شود و گاز طبیعی به دو نوع ترش و شیرین تقسیم می‌شود. تفاوت این دو نوع گاز در وجود یا عدم وجود ترکیبات سولفوردار مانند هیدروژن سولفید (H2S) است که گاز ترش خورنده بوده و می‌تواند به تجهیزات آسیب برساند و پالایشگاه با جداسازی این ترکیبات، گوگرد تولید می‌کند و گاز را شیرین‌سازی می‌نماید.

وی ادامه داد: گاز پس از تصفیه در پالایشگاه، با فشار ۱۰۰۰ PSI وارد خطوط انتقال می‌شود و گاز مصرفی استان زنجان از جنوب کشور تأمین می‌شود و در طول مسیر، به‌منظور جبران افت فشار، در فواصل مشخص ایستگاه‌های تقویت فشار تعبیه شده‌اند.  

وی ادامه داد:در ورودی شهرها، گاز به ایستگاه‌های CGS (City Gate Station) وارد می‌شود، جایی که فشار گاز از ۱۰۰۰ PSI به ۲۵۰ PSI کاهش می‌یابد و در همین مرحله، افزودن بو به گاز (برای شناسایی نشت گاز توسط مصرف‌کننده‌ها) صورت می‌گیرد.  

آقایی از ایستگاه CGS، گاز وارد ایستگاه‌های TBS می‌شود و در این ایستگاه‌ها نیز فشار گاز از ۲۵۰ PSI به ۶۰ PSI کاهش پیدا می‌کند و سپس گاز وارد شبکه توزیع شهری می‌شود و از طریق خطوط لوله فولادی یا پلی‌اتیلن به منازل می‌رسد.  

آقایی افزود: برای حفاظت از لوله‌های فولادی انتقال گاز، علاوه بر پوشش‌های عایق، از سیستم‌های حفاظت کاتدی (CPS) استفاده می‌کنیم که با اعمال جریان برق ضعیف مانع خوردگی لوله می‌شود. همچنین در هنگام دفن لوله‌ها، اطراف لوله با خاک نرم سرندی (با دانه‌بندی استاندارد ۱۰ در ۱۰ میلی‌متر) پر می‌شود تا از آسیب به پوشش عایق جلوگیری گردد.

مدیر مهندسی شرکت گاز استان زنجان در خصوص عبور لوله‌ها از موانع طبیعی و سازه‌های بزرگ گفت:  در عبور از رودخانه‌ها نیز از روش دو لایه کردن عایق (Double Coating)، افزودن راکشیل و پوشش کاکریت (بتن) استفاده می‌شود تا لوله در برابر جریان آب مقاوم باشد.  

وی همچنین افزود:برای عبور از زیر اتوبان‌ و راه‌آهن نیز از لوله‌های محافظ موسوم به کیسینگ (Casing) بهره می‌گیریم که لوله اصلی گاز درون آن قرار دارد و با وِنتها (دریچه‌های هوا) برای تهویه و جلوگیری از تجمع رطوبت محافظت می‌شود.

آقایی ادامه داد: برای ایمنی بیشتر، در ورودی هر کوچه یا محدوده مصرف، شیرهای قطع اضطراری نصب شده است. این شیرها نقش حیاتی در مواقع نشتی یا آتش‌سوزی دارند. قطع جریان گاز مهم‌ترین اقدام برای شکستن یکی از اضلاع مثلث آتش (سوخت، اکسیژن، حرارت) است.

وی در مورد انشعابات گازرسانی گفت: سه نوع انشعاب داریم، اول اینکه انشعاب فولادی (در شبکه‌های فولادی قدیمی)  دوم انشعاب تمام پلی‌اتیلن (در ساختمان‌های نوساز)  و سوم اینکه انشعاب نیمه‌فولادی (برای مواردی که امکان کار داخل دیوار بتنی نیست) استفاده می شود.

مدیر مهندسی و اجرای طرح‌های شرکت گاز استان زنجان تصریح کرد:در بخش فشار نیز، فشار گاز در ورودی منازل توسط رگولاتورها به حدود ۲۵۰ میلی‌بار (۰.۲۵ بار) می‌رسد تا برای استفاده وسایل گازسوز خانگی ایمن باشد.

آقایی خاطرنشان کرد: کلیه مراحل اجرای خطوط انتقال، تغذیه و شبکه‌های توزیع طبق استانداردهای سختگیرانه ملی و بین‌المللی انجام می‌شود و استانداردهای مورد استفاده ما برگرفته از کدهای API (انجمن نفت آمریکا) و استانداردهای ملی شرکت گاز هستند که به لحاظ ایمنی و کیفیت در سطح بالایی قرار دارند.

وی همچنین با اشاره به تولید داخل افزود: امروز با افتخار می‌توانیم بگوییم که حدود ۹۸ تا ۱۰۰ درصد تجهیزات مصرفی در پروژه‌های گازرسانی کشور تولید داخل هستند یعنی از لوله‌های پلی‌اتیلن گرفته تا شیرآلات و اتصالات، عمدتاً توسط صنایع داخلی تأمین می‌شوند و حتی برخی از تولیدات ایرانی مانند شیرآلات صنعتی به کشورهای منطقه نظیر عراق و روسیه صادر می‌شود.

این مدیر با اشاره به اهمیت ایمنی و کنترل فشار در شبکه‌های گازرسانی خاطرنشان کرد: تمامی ایستگاه‌های گاز استان زنجان به سیستم مانیتورینگ هوشمند مجهز هستند و به‌صورت آنلاین فشار، دما و جریان گاز در لحظه کنترل می‌شود.

در پایان این بازدید، خبرنگاران از بخش‌های مختلف کارگاه آموزشی شامل مدل‌های اجرایی شبکه‌های گازرسانی، ایستگاه‌های TBS، شیرآلات، انشعابات و نمونه‌های لوله‌های استفاده‌شده بازدید کرده و از نزدیک با فرآیند گازرسانی و استانداردهای ایمنی آن آشنا شدند.