کتابخانهها در زنجان از مدل سنتی به «مراکز آموزش مادامالعمر» تغییر نقش داده اند
میهن نیوزـ مدیرکل کتابخانههای عمومی استان زنجان با اشاره به تغییر رویکرد کتابخانهها از حالت صرفاً امانت کتاب به مرکز اجتماعی پویا و آموزش مستمر گفت: کتابخانهها امروز باید خود را با تحولات فضای مجازی و نیازهای روز جامعه تطبیق دهند و نقش فعالتری در توسعه فرهنگی ایفا کنند.
به گزارش پایگاه خبری سیاسی میهننیوز، محمد رضاخانی مدیرکل کتابخانههای عمومی استان زنجان در نشست خبری با تشریح اهمیت نهاد کتابخانهها در ارتقای فرهنگ مطالعه و آگاهی اجتماعی اظهار کرد: کتاب و کتابخوانی از شاخصهای مهم توسعه فرهنگی جوامع به شمار میروند. در جهان امروز، کتابخانهها دیگر صرفاً محلی برای نگهداری کتاب یا مطالعه ساکت نیستند، بلکه بهعنوان مراکز انتقال اطلاعات و یادگیری مادامالعمر شناخته میشوند.
وی با اشاره به استانداردهای بینالمللی ایفلا درباره نقش کتابخانهها گفت: در کشورهای توسعهیافته، کتابخانهها نقش مدرسهی همیشگی جامعه را دارند. دانشگاه و مدرسه به دورههای محدود آموزشی اختصاص دارند، اما کتابخانه از دوران کودکی تا سالمندی در کنار مردم است و خدمات آموزشی ارائه میدهد.
رضاخانی ادامه داد: در سه تا چهار سال اخیر، روند بازطراحی خدمات کتابخانهای در استان زنجان آغاز شده است. ادعا نمیکنیم که همه کتابخانهها به استاندارد مطلوب رسیدهاند، اما تغییر رویکرد و حرکت به سمت کتابخانههای جامعهمحور آغاز شده و آثار آن قابل مشاهده است.

وی افزود: کتابخانهها امروز مراکز اجتماعی پویا هستند و نقش آنها فراتر از امانت کتاب است. در همین کتابخانهای که اکنون حضور داریم، طی دو سال گذشته بخش کودک توسعه یافته و اکنون بیش از ۱,۵۰۰ عضو فعال کودک و ۲۰ تا ۳۰ کلاس آموزشی ثابت در حال برگزاری است.
مدیرکل کتابخانههای استان با اشاره به برنامههای جدید برای نوجوانان گفت: برای گروه سنی نوجوان که طراحی برنامههای مناسب برای آنها دشوارتر است، تالار خلاقیت و بخش آموزشهای مهارتی در کتابخانه راهاندازی کردهایم. همچنین ایجاد فضاهای کار اشتراکی در شهرستانها با هدف پیوند دادن یادگیری و فعالیت اجتماعی در دستور کار قرار دارد.
او خبر داد: دومین کتابخانه تخصصی استان در منطقه الهیه بهزودی و همزمان با هفته کتاب افتتاح خواهد شد. همچنین در کتابخانه سهروردی، فضاهای زیرزمینی بازطراحی و به نگارستان هنری تبدیل شده که آن نیز در هفته کتاب به بهرهبرداری میرسد.
رضاخانی با دعوت از مردم برای مشاهده مستقیم تغییرات در کتابخانهها گفت: ما توصیه میکنیم مردم و خبرنگاران بهصورت میدانی از خدمات کتابخانهها بازدید کنند؛ زیرا کتابخانه امروز برای مردم و با مشارکت مردم معنا پیدا میکند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان زنجان با تشریح آخرین اقدامات انجام شده در حوزه توسعه فضاهای کتابخانهای، از بازسازی و نوسازی چند کتابخانه قدیمی، احداث کتابخانههای جدید در مناطق کمبرخوردار و آغاز پروژه ایجاد نخستین کتابخانه هوشمند استان با محوریت هوش مصنوعی خبر داد.
رضاخانی ضمن اشاره به اهمیت نوسازی فضاهای فرهنگی گفت: کتابخانه علامه حلی در بلوار استقلال، بهعنوان یکی از کتابخانههای قدیمی شهر، به دلیل فرسودگی نیازمند بازطراحی اساسی بود که این پروژه با همکاری سازمان برنامه و بودجه آغاز شده و در صورت پیشرفت طبق برنامه، تا دهه فجر به بهرهبرداری میرسد. در این کتابخانه تغییرات معماری و کارکردی جدی انجام شده و قرار است بهعنوان یک مرکز فرهنگی پویا در حاشیه شهر نقشآفرینی کند.
وی ادامه داد: کتابخانه استاد روزبه نیز که در اثر تکانهای ناشی از زلزله آسیب دیده بود، مقاومسازی و بازطراحی شده و اکنون مراحل پایانی تجهیز را طی میکند. این کتابخانه بهعنوان نخستین کتابخانه مادر و کودک استان خدمات ویژهای را برای خانوادهها ارائه خواهد داد.
رضاخانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واگذاری کتابخانه هلالاحمر به مجموعه کتابخانههای عمومی استان گفت:این کتابخانه قدیمی و پرخاطره پس از دو سال مذاکره به استان واگذار شد و اکنون با نگاه جدید به نخستین کتابخانه هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی تبدیل میشود. برای این پروژه، ۱۰ میلیارد تومان تخصیص داده شده و بخشهای سنتی آن تخریب و زیرساختهای جدید در حال اجراست. این کتابخانه دارای میزهای هوشمند، استودیوی تولید محتوا و فضاهای کار اشتراکی خواهد بود و الگوی تازهای در ارائه خدمات نوین کتابخانهای خواهد بود.
مدیرکل کتابخانههای زنجان همچنین از پیشرفت ساخت کتابخانههای شهرستانی مانند کتابخانه بزرگ ابهر و کتابخانه شهید مدرس خرمدره خبر داد و گفت: با تخصیص اعتبارات جدید، پروژههای متوقفشده سالهای گذشته فعال شدهاند و انتظار میرود طی سال جاری درصد پیشرفت قابل توجهی داشته باشند.
وی یکی از طرحهای شاخص آتی را کلنگزنی «اولین کتابخانه خردمندان ویژه سالمندان» در منطقه اعتمادیه معرفی کرد و گفت: این کتابخانه با سازه آماده و مساحت ۵۰۰ مترمربع، ظرف مدت کوتاهی تکمیل شده و خدمات فرهنگی و توانمندسازی ویژه سالمندان ارائه خواهد کرد.
رضاخانی به توسعه «پیشخوانهای کتاب» در سطح شهر نیز اشاره کرد و افزود: با همکاری شورای شهر و شهرداری، ایجاد هفت پیشخوان کتاب در هفت نقطه زنجان مصوب شده است. این پیشخوانها امکان امانت کتاب و انجام بازیهای فکری را با دسترسی سریع و آسان برای شهروندان فراهم میکنند. نخستین پیشخوان در پروژه سبز میدان تا دهه فجر افتتاح خواهد شد.
او درباره بازطراحی داخلی کتابخانهها نیز توضیح داد: سال گذشته حدود ۵۰ کتابخانه در سطح استان بهروزرسانی شدند؛ از تعویض میز و صندلیها تا اضافه شدن فضاهای مطالعه گروهی و سازههای هوشمند برای کلاسهای آنلاین و تولید محتوا.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان در پایان اعلام کرد:از هفته کتاب امسال، عضویت پایه در تمام کتابخانههای کشور برای همه شهروندان رایگان خواهد بود و هر فرد تنها با کد ملی میتواند عضو کتابخانه شود و کتاب امانت بگیرد. ارائه خدمات ویژه همچنان با هزینههای بسیار اندک انجام میشود اما تلاش ما این است که سطح دسترسی همه شهروندان به کتاب و منابع اطلاعاتی آسان و عادلانه باشد.


