مشکلات و پیامد های توزیع کتاب درسی سال تحصیلی ۹۸ – 99
این روزها موضوعی که تمام وقت و ذهن عوامل اجرایی مدارس و اولیا را درگیر کرده، توزیع کتاب دوره متوسطه دوم از سوی ادارات آموزش و پرورش میباشد. از یکطرف ،دریافت دیرهنگام کتاب (روز ۳۰ شهریور) و ازطرفی ضعف مدیریتی در توزیع کتاب مشکلات زیادی را ایجاد کرده است که در ادامه به آن می پردازیم.
- تفاوت داده های لیست ها: باتوجه به اختلاف لیست ارائه شده از سوی اداره آموزش و پرورش(که این لیست پس از توزیع مرحله اول کتاب داده شد) و لیستی که پس از ثبت نام اینترنتی از سامانه فروش کتب درسی استخراج شد و تفاوت در داده های آنها، تحویل کتب به دانش آموزان دچار سردرگمی گردید.
این اختلاف آماری عمدتا به لحاظ جابجایی دانش آموزان و انتقال به مدارس دیگر ایجاد شد. با توجه به ناهماهنگی بوجود آمده از هرکلاس، چندین دانش آموز نتوانستند کتاب های خود را دریافت نمایند. نتیجه این نابسامانی نگرانی بوجود آمده بین دانش آموزان و اولیا بود،که با این روال از آموزش کلاس عقب می ماندند .
زیرا دبیران طبق برنامه، تدریس خود را انجام داده و نمی توانستند منتظر دریافت کتاب بقیه دانش آموزان باشند.
این موضوع به خصوص در پایه دهم چشمگیر بود. چون دانش آموزان این پایه، تیر ماه در برخی مدارس ثبت نام کرده و پول کتاب را هم به آن مدرسه پرداخت کرده بودند. پس از اعلام نتایج مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی، مدرسه دانش آموز تغییر یافت، و باعث شد توزیع کتاب این دانش آموزان با مشکل روبرو شود.
- دانش آموزان انتقالی به مدرسه دیگر یا استان دیگر: موضوع فوق صرفا به دست یابی کتاب ختم نگردیده بلکه اسامی بعضی از دانش آموزان به لحاظ جابجایی و انتقال به مدارس دیگر در لیست ها، تغییر پیدا کرده بود. این امر موجب نگرانی بیشتر والدین و دانش آموزان گردیده و چون مدرسه جوابگوی این موضوع نبود، اولیا به اداره مراجعه نموده و محل دریافت کتاب را جستجو میکردند. این فرایند در برخی مواقع سردرگمی را دوچندان میکرد. زیرا اداره، آنها را به مدرسه بعدی ثبت نام شده ارجاع داده و پس از مراجعه اولیا به مدرسه، این مدرسه را خالی از کتاب می دیدند و در توضیح، عوامل اجرایی مدرسه، عنوان میکردندکه کتاب هایمان را به تعداد دانش آموزان لیست اولیه خود توزیع نمودیم. این چرخه معکوس اولیا را دوباره به اداره میکشاند……..
- بی نظمی در انبار توزیع کتاب: آن گونه که پیدا بود، عدم آشنایی مسئول پخش کتب به رشته ها و موضوعات کتاب ها، ناهماهنگی در توزیع را چندین برابر نموده بود.
آشفتگی در چیدمان کتاب در نقاط مختلف انبار و عدم تفکیک رشته ها و پایه ها نشان از عدم اشراف توزیع کننده
کتب به مسئولیت واگذار شده را نشان میداد.
با دو روز حضور خود در این انبار افراد زیادی را می تونستیم مشاهده کنیم که در جاهای مختلف انبار برای پیدا کردن کتب موردنظر خود سرگردان بودند. ضمنا تعداد توزیع کنندگان هم بسیارکم بود.
مراجعین باید ساعت ها در انتظار دریافت کتاب معطل می ماندند؛ طوری که روز اول حضور در انبار کتاب، بسیاری از عوامل اجرایی مدارس به عنوان تحویل گیرندگان کتب از ۱۰صبح تا ۸ شب به دنبال کتاب های مورد نیاز سرگردان بودند. پس از شروع مهر ماه به دلیل اینکه توزیع کننده، خود جزو عوامل اجرایی یکی از هنرستان ها بود و باید طرف صبح را به عنوان ساعت موظفی آنجا می ماند، دریافت کتاب به خارج از ساعت اداری (۴ عصر به بعد)موکول می شد و همه این عوامل دست به دست هم داده و ساعتهای طولانی حضور در انبار کتاب موجب خستگی مفرط توزیع کننده و دریافت کنندگان کتاب شده و نهایتا در شمارش کتاب ها و بطور کلی دریافت کتاب ها مشکلات عدیده ای بوجود آمد.
- نحوه توزیع کتاب در مدارس: بعد از طی این مراحل توزیع کتاب در مدرسه چالش جدیدی را به همراه داشت. توزیع کتاب مخصوصا در مدارسی که آمار بالایی داشتند؛ چند روز از وقت مسئولین اجرایی را گرفت که این امر باعث شد، عوامل اجرایی مدارس از وظایف اصلی خود عقب بمانند. عامل دیگری که توزیع در مدرسه را با مشکل مواجه کرد، دانش آموزان انتقالی و دانش آموزان تغییر رشته داده شده، بودند.
- تعمیم مشکلات توزیع به خانواده های مسئولین اجرایی: این نحوه توزیع سبب شد که عوامل اجرایی مدارس به زحمت بیفتند و ساعت ها از وقتشان را خارج از ساعت اداری (بعد ازظهرها) در انبار کتاب بگذرانند، که با نارضایتی خانواده هایشان مواجه شد. مخصوصا خانواده خانمهای همکار را که باید به زندگی شخصی و خانوادگی نیز می پرداختند، بسیار با مشکل روبرو ساخت و این روند نه یک روز بلکه چندین روز در انبار کتاب ادامه یافت. به عنوان مثال مدیر مدرسه ای با یک کودک یک و نیم ساله آمده بود. گاهی کودک را در بغل نگه میداشت و همسرش کتاب جدا میکرد و گاهی همسر آن خانم، کودک را با کالسکه می چرخاند تا خانم مدیر بتواند کتاب های مدرسه را جدا کند و نمونه های دیگری که مطرح کردن آنها بحث را طولانی می کند.
پرسنل فهیم و فداکار آموزش و پرورش با تحمل مشکلات فراوان و فشار بر خانواده خود بدون هیچ چشم داشتی توزیع کتاب را انجام دادند ولی سوال هایی که مطرح میشود این است: چرا سیاست گذاری های آموزش و پرورش باعث میشود که عده ای از عوامل اجرایی مدارس دچار زحمت و فشار مضاعف برخود و به تبع آن بر
خانواده خود شوند؟
مگر آموزش و پرورش نهادی تجاری است که برای کسب درآمد از یک طرف عوامل رده پایین را تحت فشار می گذارد و از طرفی اولیا و دانش آموزان را نگران و سردرگم میکند؟
آیا زمان آن نرسیده که آموزش و پرورش بر وقت و جسم و روح و روان کارکنانش ارزش بیشتری قائل شود تا سایر مجموعه ها نیز در راستای چنین تفکری به جایگاه تعلیم و تربیت و عوامل آن توجه کنند؟
با توجه به اصل ۴۴ قانون اساسی و تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر واگذاری امور دولتی به بخش خصوصی جای تعجب است که این امر در جهت عکس موارد اشاره شده عمل میشود. امید است که با دلسوزی و درایت مسئولان، تدابیری اندیشیده شود تا علاوه بر کاهش تنش در اداره در حوزه توزیع کتاب، مدارس و خانواده ها نیز با آرامش سال تحصیلی را آغاز کنند..
فاطمه پروانیا
About the Author
