میهن نیوز-زهرا ملابابائی

در گفت و گویی تخصصی فلسفه «کاهش آسیب افراد معتاد» تا بحران ریزش بیماران از چرخه درمان در مراکز و کلینیک ها ترک اعتیاد استان زنجان بررسی شد.
به گزارش پایگاه خبری سیاسی میهن نیوز،درحالی که رویکرد «کاهش آسیب» به عنوان راهکاری علمی برای مدیریت مصرفکنندگان مواد مخدر پرخطر مطرح است، چالشهای مدیریتی و ساختاری در توزیع داروهای جایگزین منجر به ریزش بیماران از مراکز درمانی و بازگشت آنها به چرخه مصرف غیرقانونی شده است.
درتحلیل تخصصی از وضعیت درمان اعتیاد، بر این نکته تأکید شده است؛ که فلسفه اصلی مراکز درمانی و کلینیک های ترک اعتیاد بهویژه درمواجهه با مصرفکنندگان مواد پرخطر(مانند تریاک، هروئین ، شیشه و کوکائین) بر پایه «کاهش آسیب» استوار است.
هدف از این رویکرد، جایگزین کردن مصرف مواد ناخالص و پرخطر با داروهای مشخص و تحت نظارت پزشکان است تا از آسیبهای زیستی و اجتماعی فرد به جامعه و خانوادهاش جلوگیری شود.
بحران ریزش بیماران از چرخه درمان
با این حال، یکی از معضلات بزرگ و چالش برانگیز در استان زنجان که پر رنگ تر مشاهده میشود، پدیده «ریزش بیماران» با صدور آئین نامه و دستورالعمل های جدید برای مراکز درمانی است که در نوع خود بحران ریزش بیماران از چرخه درمان در کلینیک ها ترک اعتیاد را به دنبال دارد.
آنهم به دلیل محدودیتها یا دشواریهای دسترسی به داروهای جایگزین، بسیاری از بیماران از مراکز درمان سرپایی جدا شده و دوباره به چرخه مصرف مواد غیرقانونی بازمیگردند؛ اتفاقی که بزودی پیامدهای جسمی، درمانی، اجتماعی و بهداشتی جبرانناپذیری به همراه خواهد داشت.
چالشهای ساختاری و قانونی در توزیع دارو
در گفتگو با متخصصان این حوزه اشاره شده؛ که تولید و مدیریت داروهای مخدر (اعم از داروهای درمانی اعتیاد و داروهای مورد نیاز بیمارستانها مانند مورفین) با پیچیدگیهای قانونی زیادی روبروست. یکی از نقاط ضعف فعلی، عدم تطابق میان تخصص افراد مجاز برای مدیریت دارو و نیازهای واقعی مراکز درمانی ترک اعتیاد است.
کارشناسان معتقدند:
نیاز به اصلاح قوانین در سطح کلان ضروری است؛ ستاد مبارزه با مواد مخدردر تلاش است تا راهکارهای قانونی و اجرایی متناسب با شرایط فرهنگی و اجتماعی کشور را بیابد، اما پیشبینی میشود حل این چالش زمانبر و حتی گاها غیر ممکن باشد.
تضاد میان بخش نامه های اداری و نیاز بیماران؛ گاهی محدودیت های داخلی دانشگاههای علوم پزشکی به تبعیت از دستورات وزارت بهداشت و درمان در توزیع دارو، مانعی برای روند درمان بیماران ایجاد میکند.
ضرورت تخصصگرایی؛
تأکید بر این است؛ که مدیریت داروهای درمانی باید در اختیار افراد متخصص (مانند پزشکان عمومی یا روانپزشکان) باشد تا از بروز نارضایتی در مراکز و آسیب به روند درمان جلوگیری شود.
در نهایت، کارشناسان هشدار میدهند؛ که اگرچه اولویتهای کلان کشور ممکن است بر مدیریت داروهای بیمارستانی متمرکز باشد، اما نباید اجازه داد چالشهای مدیریتی در حوزه اعتیاد، منجر به بازگشت معتادان به جامعه به عنوان افرادی آسیبدیده و پرخطر شود.
در این خصوص با توجه به چالش های بوجود آمده در مراکز ترک اعتیاد و درمان بیماران و نحوه توزیع دارو های درمانی در چرخه ترک افراد در گیرمواد مخدر، دکتر حمید آقایی، مدیر انجمن صنفی کارفرمایی مراکز درمان سوء مصرف مواد استان زنجان، با اشاره به اینکه کلینیکهای ترک اعتیاد بر اساس قانون مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام بعد از حدود ۳۰ سال انواع مبارزه با مواد مخدر و عدم نتیجه مناسب تاسیس شده است، اظهارداشت: هدف اصلی این کلینیکها کاهش آسیب اعتیاد از جمله آسیبهای اجتماعی بهداشتی و فرهنگی و مالی و جسمانی و ….و همچنین برگشت به زندگی طبیعی معتاد همراه با مصرف داروی ترک اعتیاد است که در طول ۲۰ سال گذشته یکی از موفقترین روشهای مبارزه با مواد مخدر بوده و حدود ۲ الی ۲و نیم میلیون نفر در سطح کشور تحت درمان با این روش به زندگی طبیعی خود برگشته اند و از چرخه آسیب زای اعتیاد خارج شده اند.

مدیر مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر استان زنجان، گفت: این کلینیکها با سرمایهگذاری پزشکان و آموزش پرستاران و روانشناسان تاسیس شده است و کلیه هزینههای تاسیس کلینیک برعهده پزشکان بوده و کلیه هزینههای درمان اعتیاد و داروهای مصرفی هم به صورت کامل توسط خود فرد معتاد پرداخت میشود.
وی، ادامه داد: این یعنی شاید تنها روش درمان در طول سالهای گذشته و مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر بوده که هیچ هزینهای بر دوش دولت و حاکمیت نداشته است ولی متاسفانه در طول بیش از یک و نیم سال گذشته بعد از تغییر دولت و روی کار آمدن معاون غذا داروی جدید در استان مشکلات زیادی در این زمینه وجود دارد.
مدیر انجمن صنفی کارفرمایی مراکز درمان سوء مصرف مواد استان زنجان، با بیان اینکه مشکلاتی که برای مراجعین و معتادان ایجاد شده که بیشتر از شکنجههای زندان ابوقریب بوده است، متاسفانه در این مدت تقریباً هر ماه بیش از ۳ الی ۴ دستورالعمل خود ساخته برای محدود کردن درمان اعتیاد در سطح استان صادر شده است، گفت: یکی از مهمترین مشکلات پزشکان درمانگر اعتیاد این است که همزمان با تغییرات دولت افراد جدیدی که مسئولیت میگیرند متاسفانه هیچگونه شناخت و علمی از درمان اعتیاد ندارند و دو سال طول میکشد تا در جلسات این مسئولین را ما توجیه کنیم.
مدیرمرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر سینا در زنجان، با ابراز تاسف از اینکه علی رغم اینکه در استان ما گروه مطالعات اعتیاد از برترین گروههای پزشکی در سطح کشور است ولی مسئولین ازعلم و تجربه و دانش اساتید این گروه در درمان اعتیاد استفاده نمی کنند، تاکید کرد: این مسئولان همچنان نگاه و نگرش مادربزرگی به درمان اعتیاد و درمان به روش آتقی سریال معروف آینه عبرت درحوزه اعتیاد دارند.
وی، گفت: متاسفانه در طول یک سال گذشته تعداد مراکز ترک اعتیاد استان از ۱۲۵ مرکز به ۷۵ مرکز کاهش یافته و کلیه روانپزشکان شاغل در درمان اعتیاد به علت مشکلات تحمیلی توسط دانشگاه از حوزه درمان اعتیاد کنار رفتند.
دکتر آقایی، با اشاره به اینکه با توجه به تعطیلی این تعداد از مراکز ما نگران فروپاشی ساختار درمان اعتیاد در استان و به تبع آن گسترش اعتیاد و آسیبهای همراه آن در سطح جامعه هستیم، افزود: تنها سخن ما با مسئولین این است که فرزندان و خانواده هیچ کدام از ما در سطح شهر از آسیبهایی که یک معتاد میتواند در سطح جامعه درست و تولید کند و گسترش دهد در امان نمیباشد.
مدیر انجمن صنفی کارفرمایی مراکز درمان سوء مصرف مواد استان زنجان، با اشاره به اینکه وظیفه همه مسئولان است که حامی مراکز درمان اعتیاد بوده و در توسعه و گسترش کلینیکهای ترک اعتیاد کوشش نمایند نه اینکه در مسیر درمان اعتیاد و درمان معتادان هر روز سنگ اندازی کنند، تاکید کرد: همه ما در مقابل سلامت جامعه و فرزندان خود مسئول هستیم.

آثار مصرف انواع موادمخدر زیر پوست شهر بزودی در جامعه عیان خواهد شد
یک متخصص و فعال حوزه اعتیاد نیز در این زمینه، با اشاره به وجود مشکلات ریشه ای در مراکز و کلینیک های ترک اعتیاد استان، اظهار داشت: اعتیاد بیماری سختی است و ترغیب بیماران به ترک مواد مخدر سخت تر از آن است.
وی، گفت: معتادان مواد مخدر به هر دلیلی در حال فرار از ترک اعتیاد خود و مهم تر ازآن در حال فرار از افراد جامعه هستند.
این متخصص درمان اعتیاد دراستان، ادامه داد: درصد بسیار کمی از جامعه آماری بیماران مبتلا به مواد مخدر به دلیل برچسب اجتماعی (معتاد) نسبت به آنها به مراکز درمانی مراجعه و یا در صدد ترک مواد مخدرهستند.
وی، با اشاره به نبود تمایل در بیماران معتاد برای مراجعه به مراکز درمانی و ترک اعتیاد، دارای مجوز، تصریح کرد: این عده فکر می کنند با رفتن به کمپ ترک مواد مخدر بدنشان کاملا سم زدایی می شود در صورتی که اینگونه نیست.
به گفته این فعال حوزه درمان اعتیاد، وقتی مسئولی ادعا می کند؛ مراکز ترک اعتیاد زیر نظر وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی استانها فعالیت می کند ضروری است درمراکز درمانی نیز در حوزه های زیر ساختی یا در خصوص توزیع دارو، و یا راه اندازی سامانه ویژه اقدامات اساسی به صورت استاندارد و به روز انجام شود، و تمامی پروتکل ها و استاندارد ها در این خصوص رعایت شود.
وی، با ابراز تاسف از رویکرد وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در این راستا وهمچنین در حوزه صدوردستورالعمل های مکرر با حجم بسیار بالا، متنوع و پی درپی ازسوی افراد فاقد تخصص در این زمینه و ازهمه مهمتر دستورالعمل های غیر قابل اجرا در مراکز درمان اعتیاد مناطق محروم برای ارائه خدمات به بیماران معتاد، تاکید کرد: مراکز ترک اعتیاد و بیماران مراجعه کننده، کارشناسان و فعالان این حوزه تحت فشار و سر درگمی هستند و عملا امکان مدیریت درمان بیماران را ندارند.
وی، با اشاره به اینکه افرادی بدون توجه به تخصص با اعمال نفوذ و سلیقه به فعالان واقعی این حوزه و بدون بررسی تخصصی گاها به صورت دستورالعمل های فله ای با کاغذ بازی، امضاء و تولید آمار و ارقام بیهوده اصلا توجهی به کیفیت درمان در این زمینه ندارند، یادآورشد: برای رفع این مشکلات حتی در حوزه بازرسی نیزهیچ توجهی به این بخش نمی شود.
وی، با اشاره به شرایط خاص بیماران معتادی که نیازمند مراقبت های روان درمانی و خدمات دارویی هستند، تاکید کرد: در حال حاضر با این وضعیت پیش آمده کنترل بر روی بیماران معتاد از بین رفته و باید گفته شود؛ تا به امروز معتادانی که تحت نظر پزشکان و متخصصان بودند با کمبود و قطع شدن داروها بویژه شربت «اوپیوم» و عدم ارائه مستمر سایر داروها این بیماران به نوعی از ادامه درمان متواری شده اند.
وی، با اشاره به اهمیت قطع درمان تعداد بالایی از این معتادان تحت درمان در مراکز و کلینیک های ترک اعتیاد، خاطر نشان شد: با ایجاد این وضعیت برای مراکزدرمانی، بیماران معتاد و پزشکان متخصص این حوزه دیگر تمایلی برای ادامه کار و فعالیت در این حوزه ندارند و این اقدام هم یعنی در واقع ضربه به درمانگران، مراکز ترک اعتیادو بیماران معتاد از سوی برخی افراد بدون تخصص دراین زمینه بوده است.
به گفته این درمانگر اعتیاد در زنجان، درسالجاری با فشار و تصویب دستورالعمل های دست و پا گیر مواجه بودیم و این در حالی است که درمان درمراکز ترک اعتیاد حتی یک ریال هزینه بر دوش دولت و حاکمیت ندارد و همه هزینه ها توسط پزشکان و بیماران معتاد تامین و پرداخت می شود.
وی، با بیان اینکه وضع قوانین دست و پا گیربرای فعالان مراکز ترک اعتیاد موجب شده اند که تعداد مراجعین مراکز درمانی از ۱۲۰ نفر به حدود 80نفرکاهش پیدا کرده است. درنتیجه با کاهش مراجعه ۴۰-۳۰ درصدی بیماران به مراکز درمانی و ترک اعتیاد مواجه هستیم و این میزان کاهش بیماربه مراکز درمانی یعنی فاجعه ای در حال رخ دادن است. و این بیماران در زیر پوست شهر در حال مصرف انواع موادمخدر هستند که آثار آن بزودی در جامعه عیان خواهد شد.

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه هیچ پاسخگویی در این زمینه در دانشگاه علوم پزشکی و خدمالت بهداشتی درمانی استان نیست، انتقاد کرد: چرا مسئولان استان زنجان مسئولیت آزمون و خطا شدن استان را در سطح کشورمی پذیرند؟ و پیشقدم در اجرای دستورالعمل های خلق الساعه در کشور می شوند؟
این مسئول در استان در بخشی از سخنان خود، با اشاره به راه اندازی سامانه ای در این خصوص بدون رفع مشکلات زیر ساختی از سوی وزارت بهداشت و درمان برای ثبت نام بیماران معتاد با هدف کنترل توزیع دارو، یاد آورشد: برای توزیع دارو به بیماران معتاد در مراکز درمانی اعتیاد با هدف و جلوگیری احتمالی از خارج نشدن دارو ها از چرخه توزیع سامانه ضعیف و پر از مشکل راه اندازی شده است که اصولا فاقد کارایی لازم بوده است.
به گفته وی، راه ندازی سامانه برای جلوگیری ازافزایش پرونده های کاغذی مطلوب است ولی ورود به سایت سامانه با زیرساخت های ضعیف قطع برق و اینترنت در استان باعث هدررفت زمان می شود، و یا این سامانه دارای مشکلاتی در حوزه های زیرساختی و ضعف اینترنت مواجه است.
وی، همچنین تاکید کرد: یک فرد معتاد گاهی سیم کارت و یا گوشی به نام خود برای ثبت نام خود دراین سامانه برای بهره مند از خدمات و دریافت دارو ندارند، درنتیجه راه اندازی سامانه دردی از بیماران را دوا نمی کند.
وی، گفت: بیماران حتی به فرض داشتن سیم کارت به نام خود و گوشی مناسب به روز برای ثبت نام و دریا فت خدمات دارویی در این سامانه تمایلی برای ثبت اسامی خود ندارند و یا بنا به دلایلی از جمله نبود زیرساخت های لازم که فاقد امکانات خدمات دهی به بیماران است و این در حالی است که مسئولان در سطح کلان این مشکل را قبول ندارند تا بتوانند در صدد رفع آن مشکل باشند.
این فعال حوزه ترک اعتیاد، به مشکلات دریافت دارویی نیز، اشاره کرد و گفت: در حال حاضربا طراحی و راه اندازی سامانه توزیع دارو مشکلاتی وجود دارد، به مراجعین هم تاییدیه دریافت دارو داده نمی شود واین اقدام به نظرمی رسد یک اقدام و فرصت سوزی در این زمینه است که دارو ها حتی با تاخیر ۱۰ روزه به دست متولیان توزیع دارو می رسد.
وی، افزود: با این مشکلات بیماران نا خواسته به سمت بازار آزاد برای تهیه دارو سرریز و یا حتی با پرخاشگری با خانواده های خود و پرسنل مراکز ترک اعتیاد مواجه هستند.
این استاد دانشگاه، با بیان شرایط خاص این بیماران برای پذیرش اجتماعی و انجام امورعادی با این طرحهای جدید دچار مشکل هستند، گفت: در مقابل اعتراض این افراد متاسفانه کسی هم پاسخگو نیست.
وی، با اشاره به تشکیل جلسات فعالین این حوزه با دستگاه قضایی استان و دادستان زنجان، استانداری زنجان، خاطر نشان شد: ضروری است هر چه سریعتراختلاف سلیقه و اعمال نظرها در این حوزه از بین برود.
این درمانگر اعتیاد دراستان، با اشاره به کارکردهای مفید این مراکز درمانی و افراد فعال در این بخش با هدف بهبودی بیماران و همچنین کاهش آسیب های اجتماعی، ادامه داد: بیماران با مراجعه به مراکز درمانی دارای مجوز و دریافت درمان مناسب به صورت علمی امکان بازگشت به زندگی عادی را در جامعه دارند.
این فعال حوزه ترک اعتیاد، گفت: این چرخه ارتباطی و خدمات ضعیف باعث پایین آمدن آمار درمان وافزایش افراد معتاد در جامعه می شود.
وی همچنین با اشاره به اهمیت آموزش افراد بیمارو خانواده های معتادان، ادامه داد: حضور و شرکت خانواده ها درمراکز روان درمانی و ترک اعتیاد باعث افزایش مهارت و ترغیب به ترک مواد مخدردر افراد می شود.
به گفته وی، این افراد معمولا به پزشک خود اعتماد دارند و رغبتی برای صحبت با افراد خارج از مراکز درمانی ندارند و ما هم ملزم به حفظ اسرار این بیمارا ن هستیم و حتی گاهی این بیماران حتی تمایلی به شنیده شدن صدای فردی (از طریق گوشی) به غیراز پزشک و یا درمانگران خود ندارند.
این مسئول حوزه درمان بیماران معتاد استان، با اشاره به اهمیت رایزنی افراد متخصص این حوزه ومسئولان بهداشت و درمان استان برای رساندن صدای آنها به گوش مسئولان وزارت بهداشت و درمان، تاکید کرد: ضروری است در خصوص رعایت پروتکل های مهارتی برای تعامل بیشترمسئولان با این مراکز و بیماران توسط مسئولان کشوری و استانی تدابیری مناسب اتخاذ شود و راه درمان افراد معتادان بیشتر از پیش هموار شود.

بیماران معتاد همواره شخصیت واقعی خود را پنهان و اطلاعات غلط از خودشان به دیگران ارائه می دهند
دکترفرید معنوی امین، متخصص پزشکی قانونی استان زنجان نیز در ادامه این گفت و گوی تخصصی با اشاره به مشکلات مراکز درمانی ترک اعتیاد و بیماران درگیر اعتیاد، اظهار داشت: معتادان یک جمعیت و جامعه آماری با خصوصیات ثابت نیستند، یک روز دارای وضعیت مناسب یک روز از این وضعیت مناسب خبری نیست.
متخصص پزشکی قانونی استان زنجان، با بیان اهمیت اعتماد این بیماران به پزشکان معتمد خود، ادامه داد: این بیماران بنا به دلایلی شخصیت واقعی خود را همواره پنهان و تا اندازه ممکن هم اطلاعات غلط از خودشان به دیگران ارائه می دهند.
معنوی امین، گروهای معتادان را متشکل از معتادان متجاهر، افراد کارتون خواب، بزهکاران، سارقان و … برشمرد و گفت: ضروری است با در نظر گرفتن تمام زوایای شخصیت های پنهانی این افراد به آنها کمک شود.
معنوی امین، همچنین به پروسه سخت تحویل دارو به مراکزترک اعتیاد استان صرفا توسط پزشکان اشاره کرد و گفت: این پروسه سخت است و باید مشخصات تک تک افراد بیمار توسط پزشکان در مراکز درمانی ثبت شود که این خود مشکلاتی را بوجود آورده است که باعث اتلاف وقت متخصصین درمان می شود.
وی، دراین خصوص حتی به میزان دوزداروهای دریافتی بیماران توسط تحویل دهنده های دارو در مراکز درمانی اشاره کرد و گفت: بخش بعدی و سخت این پروسه درمانی گرفتن اثر انگشت برای تحویل دارو است که دراین خصوص مراکز با تعطیلی ۶-5روزه مواجه هستند وهزینه های سنگینی بر دوش مراکز ترک اعتیاد گذاشته شده است.
متخصص پزشک قانونی استان، همچنین به تحویل پوکه داروهای دریافتی از سوی مراکز درمانی به مسئولین تحویل دهنده دارو اشاره کرد و افزود: همه پزشکان، مسئولان، کارمندان و مسئولان تحویل دارو و خود معتادان همگی از این وضعیت ناراضی هستند.
وی، با بیان اینکه بعد از این شرایط سخت سخت درمان و ترک اعتیاد ۲۵-۲۰ نفراز افراد تحت درمان مرکزدرمان ما به سمت مصرف تریاک رفتند، گفت: بعد از کمیاب شدن شربت اپیوم وهمچنین با طراحی سامانه ضعیف برای ثبت مشخصات بیماران که به سختی سایت اجازه ثبت مشخصات می دهد، در سامانه گاها فقط می توان با مشقت زیاد اسم بیمار و تاریخ دریافت دارو را ثبت کرد.
معنوی امین، با تاکید براینکه بیمارمعتاد یک آدم سالم و دارای زندگی طبیعی نیست و صلاح خود را هم نمی داند، اضافه کرد: معتادان مواد مخدر به کسی اعتماد ندارند و خودشان هم زیاد قابل اعتماد نیستند پس چگونه با یک پیامک تلفن همراه و با چه ترفندی می توان آنها را راضی و اعتمادشان را برای ترک جلب کرد؟
وی، درخصوص کارکردهای مفید مراکز ترک اعتیاد نیز، اضافه کرد: فرد معتاد بعد از دریافت شربت متادون اگر مواد مخدر مصرف کند ابتدا احساس لذت نمی کند و این در چهره ظاهری و تنظیم خواب این افراد تاثیر گذار است و کم کم او احساس شادبی می کند و با این دوز دارو ها یک فرد معتاد می تواند حدود ۱۲-10ساعت به امور روزمره خود برسد و بسیاری از افراد با این روش چند مرحله در ترک مواد مخدر ارتقا داشتند و در حال فعالیت و کار برای اداره و گذران زندگی خانواده های خود در حال تلاش هستند. و در این خصوص حدود 50درصد افراد با این شرایط به زندگی برگشتند و در حال زندگی عادی با مصرف دارو های دریافتی تحت نظر پزشک به زندگی عادی خود ادامه می دهند.

متخصصین باید به بیماران معتاد کمک کنند
به گفته وی بیماران معتاد درجایی از زندگی خود مرتکب اشتباه و انحراف شده است و این انحراف تاثیر خود را بر زندگی این افراد گذاشته است، ما باید با تخصص خود به این افراد در ترک اعتیاد و ادامه زندگی عادی کمک بکنیم.
معنوی امین، با اشاره به اینکه با متادون یک معتاد درمان نمی شود، ادامه داد: نباید این افراد را در جامعه رها کرد باید زوایه دید در حوزه درمان معتادان را تغییر داد.
این متخصص پزشکی قانونی در استان، با اشاره به راهکار مناسب در این راستا، تاکید کرد: ضروری است سامانه به روز و دقیقی برای ثبت پرونده های بیماران را ه اندازی شود.
معنوی امین، با بیان اهمیت توسعه سامانه راه اندازی شده و اجرای راهکارهای مناسب برای رهایی از این مشکلات در این وضعیت پیشنهاد کرد: بیماران معتاد توانایی مالی بالا برای خرید سیم کارت و گوشی تلفن همراه به اسم خود ندارد و همچنین میزان دریافت دارو با دفتر سامانه همخوانی ندارد.
وی، با اشاره به اهمیت قابل اعتماد بودن بیماران به پزشکان درمانگر خود، افزود: باید سامانه دقیق راه اندازی شود یا باید تیم قوی برای انجام امورات در این راستا عهده دار انجام امورات باشند.
معنوی امین، با بیان اینکه شهرستانهای استان دارای وضعیت نا مناسب تر ازمرکز استان هستند، ادامه داد: با توجه به اقتصاد ضعیف معتادان در جامعه و دوری آنها از مراکز درمانی زمینه برای بوجود آمدن آسیب های اجتماعی مهیا می شود.
وی، تاکید کرد: گاهی افراد معتاد بنا به شخصیت و ویژگی های خود در انجام جرم به خودی خود خطر ساز می شوند.
وی، با بیان اینکه معتادان بعد از مصرف تریاک به هروئین روی می آورند در مرحله بعدی مصرف مواد دودی نیز جواب نمی دهد بعد از آن به تزریق اقدام می کنند تاکید کرد: باید زمینه های ترک اعتیاد در جامعه برای معتاد فراهم شود.

مافیای غذا و دارو با تصویب قوانین در صدد تعطیلی مراکز ترک اعتیاد هستند تا بازار آزاد رونق داشته باشد
دکترعلیرضا امامی، رئیس سابق نظام پزشکی ابهر، نیز در این گف و گو با اشاره به وجود مشکلات غیر قابل شمارش در حوزه مراکز ترک اعتیاد و بیماران معتاد، اظهار داشت: با وجود تجربه و سابقه 18ساله در این حوزه ابتدا بهزیستی متولی این امورات بود و به نظرم این مجموعه درک زیادی از نحوه توزیع دارو و میزان آن و یا از شخصیت افراد و بیماران معتاد داشت که این خود باعث رشد و توسعه این مراکز ترک اعتیاد شده بود.
به گفته دکتر امامی، وقتی بهزیستی از چرخه ارئه خدمات و همکاری با مراکز ترک اعتیاد خارج شد و متولی ارائه خدمات درمانی مراکز ترک اعتیاد به عهده وزارت بهداشت و درمان و دانشگاه های علوم پزشکی استانها واگذار شد با ورود کمیته های درمانی و متاسفانه افراد این کمیته ها با تصویب قوانین سلیقه ای از معاونت های حوزه های مثل جراحی و غیره بدون علم وعلاقه و با اعمال سلایق در حوزه درمان معتادان مشکلاتی را بوجود آوردند.
وی، با اشاره به اهمیت موضوع ترک اعتیاد در بیماران مبتلا به مواد مخدر، ادامه داد: برخی افراد طبق باورهای غلط در حوزه آسیب شناسی هنجارها و آسیب های اجتماعی تدابیر و تصمیمات نا مناسب می گیرند.
دکترامامی، با بیان اینکه معاونت غذا و دارو در حوزه توزیع دارو برای بیماران دارای اعتیاد بدون تخصص در درمان روحی و جسمی معتادان تصمیم گیری می کند، تاکید کرد: در سالهای اخیر ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه آسیب زده است. گویا معاونت غذا و دارو به درمان معتادان باور ندارد.
این مسئول بهداشتی درمانی در استان زنجان، با اشاره به اینکه این مجموعه و متولیان توزیع دارو برای ترک اعیتاد توانایی رفع مشکلات مراکز درمانی و بیماران این حوزه را ندارند، ادامه داد: در بازرسی ها نیز در این زمینه هم هیچ گاه به روند خدمات و نحوه درمان افراد معتاد توجهی نمی شود، آنها فقط برای شمردن پوکه های دارویی تحویل به بیمار توجه داشته اند.
وی، با ابراز تاسف مشکل دیگر را در شهری مثل ابهر تعطیلی مرکز درمانی ترک اعتیاد با 18سال سابقه با حدود ۳۵۰ نفر بیمار مراجعه کننده عنوان کرد و گفت: وزارت بهداشت و درمان باید پاسخگوی سرگردانی ۳۵۰ نفر بیمار به همراه خانواده های آنها در مواجه با تعظیلی مرکز درمان ترک اعتیاد باشد.
این مسئول درمان اعتیاد در ابهر، با بیان اینکه این خانواده ها با تعطیلی مرکز ترک اعتیاد دچار مشکلات و آسیب های زیادی شده اند، افزود: یک نفر در استان از وضعیت این خانواده ها خبر ندارد و یا اصلا هیچ کس پیگیر وضعیت و بلا تکلیفی این افراد در جامعه نیست.
وی، با اشاره به اینکه قبل از راه اندازی مراکز ترک اعتیاد در شهر ابهر بسیاری از معتادان به مواد مخدر در حین تزریق در باغهای اطرف شهر، دستشویی های عمومی و یا اماکن دیگر شهر از بین می رفتند و فقط اجساد آنها پیدا می شد و یا آمار ابتلا به بیماری ایدز و هیپاتیت بسیار بالا رفته بود، یاد آورشد: بعد از راه اندازی مراکز ترک اعتیاد با کادر مجرب مددکار درمانی به همراه پرستاردو کارشناسان آشنا به درمان روح و روان بیماران، این بیماران تحت نظرپزشک تحت درمان قرار گرفتند.
به گفته دکترامامی، افراد معتاد با مراجعه به مراکز با کمترین مبلغ داروهای ایمن دریافت می کردند، افزود: این اقدامات در مراکز ترک اعتیاد با هدف کاهش آسیب های اجتماعی برای داشتن جامعه سالم و عاری از بیمار معتاد خدمات ارائه می دهند.
این مسئول با اشاره به اینکه 80درصد داروهای اعتیاد دارای اثرات درمان نگهدارنده برای افراد بیماراست، اضافه کرد: افراد بیمار در کنار اخذ خدمات دارویی از مشاورین مجرب روان درمانی نیز در راستای بهبودی و آموزش خود و خانواده های خود بهره مند بودند.
وی، با بیان اینکه مسئولان باید بدانند مراجعه بیماران به مراکز درمانی ترک اعتیاد یعنی کاهش آمار آسیب های اجتماعی از بزهکاری های خرد تا سرقت های بزرگ وآنها باید بدانند این بیماران نیازمند توجه بیشتربه مسائل عاطفی هستند، افزود: این افراد بیمار در مراجعه به مراکز ترک اعتیاد همراه با خانواده های خود آموزش های لازم دریافت می کنند و نقش خانواده ها در مراحل ترک اعتیاد بیماران و بازگشت آنها به زندگی اهمیت زیادی دارد.
وی، با تاکید بر اینکه مسئول در خصوص اینکه مسئولان نباید فقط دنبال آمار بهبود یافتگان باشند، افزود: خیلی از تصمیمات مسئولان که به این حوزه و مشکلات این گروه و حوزه واقف نیستند هزینه بیخود و بار سنگین هزینه بردوش مردم و افراد درگیر است.
دکترامامی، تاکید کرد: راه اندازی و طراحی سامانه نه تنها مشکلات بیماران را حل نکرده بلکه مشکلات دیگری نیزبرای آنها بوجود آورده است، گاهی یک بیماران معتاد بنا به دلایلی در زندان و یا در مناطق محروم و دور هستند که دسترسی به تلفن و دریافت خدمات درمانی ندارند و نمی توانند دارو دریافت کنند پس تکلیف اینها برای ترک چیست؟
رئیس سابق نظام پزشکی شهرستان ابهر، با تاکید بر اینکه برای هیچ کدام از این مشکلات مسئولان راهکار عملی ندارند، یادآورشد: متولیان در اجرای این طرح اعتماد کافی به مراکز درمانی ترک اعتیاد ندارند با این فکر که این دارو های تحویل داده شده به مراکز سر از بازار آزاد در خواهند آورد شربت «اپیوم» که الان با وجود نا یاب بودن آن در مراکز درمان در بازار آزاد با قیمت های بالا به وفو یافت می شود. و این نشان می دهد ورود دارو به بازار آزاد از مراکز و جاهای دیگر است.
به گفته وی، در شهر ابهر شربت و دارو های کمیاب بیماران معتاد در سوپر مارکتی ها نیز با قیمت آزاد بفروش می رسد، خاطرنشان شد: این دارو ها به مراکز ترک اعتیاد با احتیاط به همراه گرفتن پوکه دارو تحویل داده می شود ولی با کمال تاسف دارو ها در بازارهای آزاد به مقدار فراوان خرید و فروش می شود که اغلب بیماران توان تهیه آن را ندارند و قبلا تنها منبع دریافت این افراد مراکز ترک اعتیاد بودند که در حال حاضر این دارو های حیاتی معتادان به دست مسئولان مراکز ترک اعتیاد نمی رسد.
این مسئول همچین با بیان اینکه تا به امروز کسی از مسئولین دانشگاه علوم پزشکی استان پیگیر چگونگی توزیع و یا وجود این داروها در بازار آزاد ابهر نشده اند، گفت: این دارو ها درعطاری ها نیز خرید و فروش می شود.
به گفته وی در حال حاضر قیمت عمده این دارو ها در بازار آزاد از مراکز ترک اعتیاد پایین تراست و چون دارای برند مناسب هم هستند بیماران توانمند مالی نسبت به تهیه آن ترغیب می شوند و ترجیح می دهند به دلیل مرغوبیت این دارو آن را از بازار آزاد تهیه و مصرف کنند.
دکترامامی، در پایان سخنان خود، با تاکید بر اینکه ما فیای غذا و دارو با تصویب قوانین در صدد تعطیلی مراکز ترک اعتیاد هستند تا بازار آزاد رونق داشته باشد و مسئولان با این شرایط نباید مراکز را متهم کنند.
در این زمینه یک بیمارمعتاد به مواد مخدر نیز دراین زمینه با اشاره به اینکه قبلا ما به مرکز ترک اعتیاد ایجرود مراجعه می کریدم شربت اپیوم را می گرفتیم و این دارو باعث می شد حدود ۱۲ ساعت کار بکنیم، گفت: قبلا با یک میلیون تومن من دارو را تهیه می کردم و الان ۱۲-10میلیون برای تهیه دارو در بازار آزاد باید هزینه کنم.
وی، با بیان اینکه پس داروی موجود در بازار آزاد با این قیمت از کجا می آید؟ چرا در مراکز ترک اعتیاد با قیمتی که قبلا دارو را تهیه می کردیم دارو موجود نیست ولی در بازار آزاد آزادانه خرید و فروش می شود؟

به مسئوان بگویید فکری به حال ما بکنند ما هم عضو این جامعه هستیم
بیمار در حال ترک اعتیاد دیگری، با اشاره اینکه من خیلی خوب داشتم ترک می کردم الان مجبورمی شوم برای حفظ توانایی خودم برای اداره زندگی با 62سال سن تریاک تهیه بکنم ولی جنس تریاک مناسب نیست (آشغال) شده است و حالم هر روز بدتر می شود.
وی، با بیان اینکه من 38ساله که مواد مخدر مصرف می کنم، گفت: الان مسئولان به من بگویند؛ من چیکاربکنم برای یه ذره(گرم) تریاک ۳۰۰-۲۵۰ هزار تومان هزینه می کنم آن هم جنس نا مرغوب است، به مسئوان بگویید فکری به حال ما بکنند ما هم عضو این جامعه هستیم و نیازهای در زندگی داریم باید برای خانواده هایمان مایحتاج آنها را با کار کردن تهیه کنیم.
بیمار ۸۰ ساله معتاد دیگر نیز با اشاره به اینکه این قرضهای جدید که از یک ماه پیش تهیه کردم و استفاده می کنم کیفیت خوب ندارند و مریضم کرده اند، گفت: قبلا رنگ قرصی که میخوردم خاکستری بود الان رنگ قرص هایم زرد است معده ام را برهم زده و حالم اصلا خوب نیست.
وی، با بیان اینکه از این وضعیت زندگی ام ناراضی هستم، افزود: از 27سال پیش معتاد شده ام الان ۱۰ سالی است که داروی ترک اعتیاد مصرف می کنم و به زندگی و کار و رسیدگی به خانواده ادامه می دهم.
این بیمار با اشاره به اینکه م میخواهم این داروها را به دلیل برهم زدن معده ام پس بدهم، تاکید کرد: به مسئولان کارخانه دارو سازی بگویید؛ که این دارو ها مناسب ما نیست و سلامتی ما را مختل کرده است.
خانم بیمار ۴۷ ساله در حال اشتغال نیز با اشاره به کارکرد مفید مراکز درمانی و ترک اعتیاد در کمک به بیماران در حال ترک اعتیاد، گفت: از همان ابتدای تصمیم به ترک اعتیادم با مرکز درمانی در ارتباط بودم و تحت نظر پزشک شروع به ترک کردم دراین راه نه تنها من بلکه پدرم نیز که همزمان روی به مصرف مواد آوردیم به مرکز درمانی مراجعه می کردیم و تحت نظر بودیم.

پدرم بعد از کمیاب شدن شربت «اوپیوم» در بازار دوباره به مصرف تریاک روی آورده است
این فعال ورزشی زنجان در حال ترک اعتیاد، با اشاره به اینکه ابتدا به مصرف تریاک عادت داشتم تا با مراجعه به مرکز درمانی و تحت نظر پزشک معالجم ازمصرف تریاک به مصرف شربت اوپیوم بعد به متادون با هدف کاهش مصرف و نوع مصرف رسیدم، تاکید کرد: با کمیاب شدن داروهای تجویزی پزشک و یا بالا رفتن قیمت داروهای ترک اعتیاد ما جامعه معتادان دچار مشکل شدید در روند درمانی خود برای ترک اعتیاد شدیم.
وی، با بیان اینکه پدرم بعد از کمیاب شدن شربت «اوپیوم» در بازار دوباره به مصرف تریاک روی آورده است، گفت: با این قیمت بالای تریاک خالص هربیمار معتادی توان تهیه و خرید تریاک مطلوب را ندارد در نتیجه نه تنها توان مراجعه به مراکز ترک اعتیاد را از دست می دهد بلکه به چرخه اولی مصارف مواد مخدر پر خطر و مشکلات متعاقب آن برمی گردد.
این بیماردر حال ترک، با اشاره به مصرف بسیاری از بیماران مواد مخدر از مواد صنعتی، افزود: مزایای مراجعه به مراکز درمانی این است که فرد معتاد دیگر در گیر مشکلات ساقی درمحلات و پارکها و خانه های توزیع مواد نمی شود، افزود: معتادان با مراجعه به کلنیک های ترک اعتیاد تحت نظر پزشک و گرفتن خدمات بهداشتی درمانی و روان شناسی با تجویز دارو های قانونی با آرامش به زندگی خود ادامه می دهند.
این خانم فعال ورزشی در حال ترک اعتیاد، با اشاره به اهمیت مراجعه به مراکز درمانی قانونی و مجوز دار برای ترک و یا کاهش مصرف مواد مخدر، ادامه داد: در روند دریافت مواد و توزیع مواد از طریق افراد دارای آسیب های اجتماعی مثل( سرقت و دیگر مشکلات اجتماعی در کمین افراد است. ولی در مراجعه به مراکز مشکلی برای مصرف کننده بو جود نمی آید. بلکه امنیت روانی که یکی از مشکلات افراد بیمار است خود به خود حل می شود.
وی، با اشاره به اینکه ما به راحتی افراد دیگر جامعه و یا بیماران دیگر در جامعه نمی توانیم به مراجع برای نبود و یا کمبود و حتی گرانی دارو معترض باشیم، تاکید کرد: با مراجعه به مراکز درمانی تا حدود زیادی دغدغه ما حل می شود چرا که تنها جایی که می تواند برای کاهش درد های ما اقداماتی داشته باشد و یا رابط ما با مراجع و متولیان باشد پزشکان معتمد و روانشناسان و ارائه دهندگان خدمات در مراکز ترک اعتیاد هستند در نتیجه ما از مسئولین می خواهیم نسبت به حل مشکلات ما هم اقدامات لازم را انجام دهند.
به گفته وی، بیماران معتاد هم مثل بقیه اعضای جامعه حق زندگی دارند، نوع نگرش خانواده و اطرافیان نسبت با آنها موجب پنهانکاری بیماران نسبت به استفاده از مواد مخدر می شود، ادامه داد: من در حال حاضر با روزی یکبار استفاده به موقع دارو با تجویز پزشک مثل یک فرد عادی به زندگی روز مره خودم می رسم و خانواده ام هم من را اینگونه که هستم پذیرفتند و با مصرف داروی تجویزی توسط پزشک معالج از زندگی خود راضی هستم.
