میهن نیوز- رئیس سازمان ملی بهرهوری ایران با تأکید بر اینکه بهرهوری در کشور از سطح یک دغدغه عبور کرده و به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است، گفت: بدون اصلاح سازوکارها، ایجاد انگیزه و تقویت نقش بازیگران مختلف، نمیتوان انتظار داشت اهداف کلان توسعه و رشد اقتصادی محقق شود.
به گزارش پایگاه خبری سیاسی میهن نیوز، محمد صالح اولیاء، رئیس سازمان ملی بهرهوری ایران، در حاشیه جلسه شورای برنامهریزی استان زنجان در جمع خبرنگاران با اشاره به ضرورت بازنگری جدی در شیوههای سیاستگذاری و اجرا در حوزه بهرهوری، اظهار کرد: یکی از مفاهیم مهمی که امروز در دنیا برای اصلاح سیاستها و بهبود نتایج به کار گرفته میشود، «تئوری تغییر» است؛ به این معنا که ابتدا مسئله بهدرستی شناسایی شود، سپس نوع مداخلات متناسب طراحی و اجرا گردد و در نهایت مورد ارزیابی قرار گیرد تا مشخص شود آیا این مداخلات منجر به بهبود نتایج شده است یا خیر.
وی افزود: این رویکرد هم در سطح ملی و هم در سطح استانی قابل پیادهسازی است و به مدیران کمک میکند تشخیص دهند که آیا نیاز به تغییر سیاستها، اصلاح مداخلات یا بازطراحی سازوکارها وجود دارد یا خیر.
بهرهوری از درون بنگاهها آغاز میشود
رئیس سازمان ملی بهرهوری ایران با اشاره به مدلهای بینالمللی ارتقای بهرهوری تصریح کرد: بر اساس این مدلها، ارتقای بهرهوری در لایه درونی بنگاهها اتفاق میافتد؛ جایی که استفاده بهینه از سرمایه انسانی، سرمایه فیزیکی، مدیریت دانش، فناوری، محصولات و بازارها نقش کلیدی دارد.
اولیاء ادامه داد: اما آنچه مدیران و بنگاهها را به سمت بهرهوری سوق میدهد، چهار عامل اساسی شامل انگیزه، قابلیت، کارایی بازار و ثبات محیطی است. اگر افزایش بهرهوری برای یک مدیر یا سازمان تفاوتی در بودجه، درآمد یا سود ایجاد نکند، طبیعی است که انگیزهای برای حرکت در این مسیر وجود نخواهد داشت؛ موضوعی که امروز یکی از چالشهای جدی کشور به شمار میرود.
نقش دولت در ایجاد بسترهای بهرهوری
وی با تأکید بر نقش کلیدی دولتها در این حوزه گفت: بهرهوری با صدور بخشنامه یا تصویب قانون بهتنهایی محقق نمیشود، بلکه دولت باید شرایطی را فراهم کند که این چهار عامل بهصورت طبیعی در جامعه شکل بگیرد. این شرایط در لایههای بنیادیتری همچون نظام مالی، نظام آموزشی، نظام سلامت، نظام نوآوری، زیرساختها، سرمایهگذاری، بازار کار، بازار کالا، سرمایه اجتماعی و محیط نهادی تعریف میشود.
به گفته اولیاء، این موضوعات ارتباط مستقیمی با مأموریتها و وظایف شورای برنامهریزی استانها دارد و میتواند بهعنوان یکی از دغدغههای اصلی در سطح استانها مطرح و پیگیری شود.
بهرهوری؛ یک سیستم پیچیده و اکوسیستمی
رئیس سازمان ملی بهرهوری ایران بهرهوری را یک «سیستم پیچیده» و در عین حال یک «اکوسیستم» دانست و افزود: در این اکوسیستم، عوامل انسانی و غیرانسانی بهصورت همزمان نقش دارند و همین موضوع باعث افزایش پیچیدگی تعاملات میشود. به همین دلیل، مداخلات در حوزه بهرهوری نیازمند دقت و حساسیت بالایی است.
وی خاطرنشان کرد: در نگاه اکوسیستمی، نقش بازیگران داوطلبانه است و حتی دستگاههای اداری نیز اگر مشارکت واقعی نداشته باشند، اهداف مورد انتظار محقق نخواهد شد. بنابراین باید انگیزهای ایجاد شود که همه بازیگران، اعم از دولتی و غیردولتی، بهطور فعال در این فرآیند ایفای نقش کنند.
برنامه هفتم و طراحی نظام ملی بهرهوری
اولیاء با اشاره به تکلیف قانونی برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: در این برنامه، دولت مکلف شده است نظام ملی بهرهوری را با هدف افزایش اثربخشی، انسجام اقدامات و تقویت نقش تنظیمگری طراحی و اجرا کند. این نظام شامل هدفگذاری کمی، تعیین نقشها و تقسیم کار ملی و استانی است که خوشبختانه تدوین و به تصویب شورای راهبری برنامه رسیده و توسط معاون اول رئیسجمهور به دستگاهها ابلاغ شده است.
وی افزود: رویکرد اصلی این نظام، ترویج نگاه اکوسیستمی، توسعه تعاملات داوطلبانه میان بازیگران و تمرکز بر نتایج واقعی به جای صرف انجام فعالیتهاست. کاهش اتلاف منابع، کاهش ناترازیها، کاهش شدت مصرف و بهبود شاخصهای بهرهوری باید بهصورت ملموس در خروجیها مشاهده شود.
ضرورت مشارکت همه بازیگران در سطح استان
رئیس سازمان ملی بهرهوری ایران در پایان با تأکید بر اینکه تحقق اهداف بهرهوری بدون مشارکت همه بازیگران امکانپذیر نیست، گفت: در استانها مجموعهای از نهادهای سیاستگذار، دستگاههای اجرایی، نهادهای عمومی غیردولتی، دانشگاهها، مراکز پژوهشی، رسانهها، سازمانهای مردمنهاد و بخش خصوصی حضور دارند که همگی باید در این اکوسیستم نقشآفرینی کنند.
وی تصریح کرد: تصور اینکه تنها با اقدامات دستگاههای اجرایی بتوان به اهداف بهرهوری دست یافت، اشتباه است و باید با ایجاد تعاملات مؤثر میان همه این بازیگران، مسیر تحقق بهرهوری و توسعه پایدار کشور را هموار کرد.
