میهن نیوز -مهران حبیبی:بررسی عملکرد اداره کل اوقاف و امور خیریه استان زنجان در سالهای اخیر نشان میدهد که این مجموعه، در کنار فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، رویکرد جدیتری را در صیانت از حقوق موقوفات، تثبیت مالکیت اموال وقفی و پیگیری پروندههای حقوقی در پیش گرفته است. اخذ اسناد برای بخش عمده موقوفات استان، پیگیری و موفقیت در برخی پروندههای مهم قضایی، جلوگیری از ابطال اسناد موقوفات و تلاش برای حل اختلافات از مسیر تعامل و گفتوگو، از جمله محورهای عملکردی است که در دوره مدیریت حجتالاسلام والمسلمین مختار کرمی مورد توجه قرار گرفته است.
به نظر میرسد یکی از ویژگیهای مدیریتی مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان، تلاش برای ایجاد توازن میان تعامل با دستگاههای اجرایی و قاطعیت در دفاع از حقوق موقوفات است؛ رویکردی که بر اساس آن، تا حد امکان از ایجاد تنش و کشاندن مسائل به فضای جنجالی پرهیز میشود، اما در مواردی که حقوق موقوفات و نیت واقفان در معرض تضییع قرار گیرد، پیگیری موضوع از مسیر قانونی و قضایی ادامه مییابد. اکنون مجموعهای از اقدامات حقوقی، ثبتی و اجرایی، تصویری از عملکرد اوقاف زنجان را پیش روی افکار عمومی قرار داده است که مدیرکل این مجموعه در نشست خبری هفته وقف، جزئیات آن را تشریح کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با تاکید بر اینکه حفظ عین موقوفات و صیانت از نیت واقفان از مهمترین وظایف این مجموعه است، گفت: اوقاف استان در سالهای اخیر تلاش کرده است اختلافات مربوط به موقوفات را تا حد امکان از مسیر گفتوگو و تعامل حل کند، اما هر جا حقوق موقوفات در معرض تضییع قرار گرفته، پیگیری حقوقی و قضایی را با جدیت دنبال کرده است.
حجتالاسلام والمسلمین مختار کرمی در نشست خبری هفته وقف همچنین از سنددار شدن ۹۷ درصد موقوفات استان، پیگیری دهها پرونده حقوقی، جلوگیری از ابطال اسناد موقوفات، قطعی شدن حکم رفع تصرف یک امامزاده و تلاش برای تکمیل فرآیند اخذ اسناد موقوفات خبر داد و بر نقش رسانهها در تقویت اعتماد عمومی به فرهنگ وقف تاکید کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان، با قدردانی از حضور و فعالیت اصحاب رسانه، نقش رسانهها را در معرفی ظرفیتهای وقف و انتقال فرهنگ وقف به نسلهای آینده مهم و اثرگذار دانست.
وی گفت: رسانههای استان زنجان در توسعه فرهنگی و اجتماعی استان نقش بزرگی دارند و همواره تلاش کردهاند ضمن رعایت حرمت افراد و مدیران، مشکلات و ضعفهای مدیریتی را نیز مورد توجه قرار دهند.
این مسئول با قدردانی از همراهی خبرنگاران اظهار داشت: رسانهها را همکاران خود میدانیم و نقش آنها در معرفی موقوفات، عملکرد و دستاوردهای اوقاف قابل کتمان نیست.
وقف؛ سرمایهای ماندگار برای جامعه و واقفان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به جایگاه وقف در جامعه گفت: وقف یک مسئله مهم اجتماعی و اقتصادی است و میتواند در حوزههای مختلف نقشآفرینی کند.
وی افزود: واقفان انسانهای صالح، خیرخواه و بزرگواری هستند که دغدغه مردم و جامعه خود را داشتهاند و از بخشی از اموال خود برای ایجاد یک سرمایه ماندگار و معنوی گذشتهاند.
کرمی با تاکید بر اینکه فرهنگ وقف باید بیش از گذشته در جامعه معرفی شود، اظهار داشت: رسانهها باید به ما کمک کنند تا جایگاه واقعی وقف و نقش آن در حل مسائل اجتماعی برای مردم برجسته شود.
وی گفت: مردم به وقف اعتماد دارند و یکی از وظایف ما این است که این اعتماد را حفظ کرده و آن را به نسلهای آینده منتقل کنیم.
تفاوت وقف با هدیه و صلح؛ امنیتی که تا ابد باقی میماند
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت وقف با هبه، هدیه و صلح اشاره کرد و گفت: گاهی مشاهده میشود که برخی افراد به جای تشویق مردم به ثبت اموال خود به عنوان وقف، آنها را به هدیه دادن یا صلح اموال تشویق میکنند، در حالی که این موارد با وقف تفاوت اساسی دارد.
وی افزود: زمانی که مالی وقف و به صورت قانونی ثبت میشود، برای آن مال و نیت واقف یک امنیت ابدی ایجاد خواهد شد و هیچ شخص یا نهادی حق تغییر نیت واقف را نخواهد داشت.
این مسئول با تاکید بر اینکه وقف دارای پشتوانه شرعی و قانونی است، اظهار داشت: اگر واقفی مالی را وقف کند و این وقف به صورت رسمی ثبت شود، تغییر نیت واقف یا تصرف در آن خارج از چارچوب وقف امکانپذیر نیست.
کرمی گفت: در مقابل، مالی که به صورت هدیه یا هبه در اختیار یک نهاد قرار میگیرد، پس از انتقال میتواند تابع تصمیمات قانونی همان مجموعه باشد، اما وقف به دلیل ماهیت شرعی و قانونی خود، ماندگاری و امنیت بیشتری برای نیت واقف ایجاد میکند.
وی افزود: مردم باید بدانند اگر میخواهند مال و نیت خیر آنها برای سالهای طولانی و حتی نسلهای آینده باقی بماند، وقف یکی از مطمئنترین راهها برای تحقق این هدف است.
اعتماد مردم به وقف همچنان پابرجاست
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به ثبت وقفهای جدید در استان اظهار داشت: هر سال وقفهای جدید و متنوعی در استان زنجان به ثبت میرسد و آمار وقفهای سالهای اخیر و همچنین وقفهای ثبتشده پس از انقلاب نشان میدهد که مردم همچنان به فرهنگ وقف اعتماد دارند.
وی افزود: این روند نشان میدهد مردم استان همچنان علاقهمند هستند بخشی از دارایی خود را در مسیر حل مشکلات جامعه و انجام امور خیر ماندگار کنند.
سیاست اوقاف زنجان؛ گفتوگو به جای تنش
کرمی در ادامه نشست خبری با اشاره به پروندههای حقوقی موقوفات گفت: سیاست ما در سالهای اخیر این بوده است که تا حد امکان مسائل و اختلافات را از طریق تعامل و گفتوگو حل کنیم.
وی افزود: در بسیاری از موارد احکام قضایی برای رفع تصرف یا قلع و قمع صادر شده است، اما تلاش کردهایم پیش از اجرای حکم، موضوع را از طریق گفتوگو و تعامل حل کنیم.
این مسئول اظهار داشت: ما به دنبال ایجاد جنجال، تنش و درگیری نیستیم و در بسیاری از پروندهها تلاش کردهایم بدون تشکیل پروندههای گسترده قضایی و از مسیر تعامل، حقوق موقوفات را حفظ کنیم.
وی با تاکید بر اینکه تعامل به معنای کوتاه آمدن از حقوق موقوفات نیست، گفت: هر جا لازم باشد و حقوق موقوفه در معرض تضییع قرار گیرد، قطعاً از مسیر قانونی و قضایی برای احقاق حق استفاده خواهیم کرد.
بازگشت پرونده ۷.۵ میلیارد تومانی به نفع موقوفه
مدیرکل اوقاف زنجان با اشاره به یکی از پروندههای مهم حقوقی اظهار داشت: در یکی از پروندههای مربوط به بازار، یک موقوفه به پرداخت حدود هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان محکوم شده بود، اما با تشکیل کارگروه حقوقی و پیگیریهای انجامشده، این رأی در مرحله تجدیدنظر نقض شد.
وی افزود: در نهایت این پرونده به نفع موقوفه پایان یافت و از تحمیل خسارت مالی قابل توجه به آن جلوگیری شد.
جلوگیری از ابطال اسناد موقوفات در ابهر
کرمی با اشاره به برخی تلاشها برای ابطال اسناد موقوفات در شهرستان ابهر گفت: در این شهرستان پروندههایی تشکیل شده که برخی افراد تلاش داشتهاند اسناد موقوفات را باطل کنند.
وی اظهار داشت: در سال گذشته دو پرونده مهم در این زمینه مورد رسیدگی قرار گرفت و هر دو پرونده به نفع موقوفات پایان یافت و درخواست ابطال اسناد پذیرفته نشد.
پایان پرونده ششساله امامزاده امالبنین
یکی از مهمترین بخشهای سخنان مدیرکل اوقاف زنجان به پرونده امامزاده امالبنین در روستای سلمانکندی سلطانیه اختصاص داشت؛ پروندهای که به گفته کرمی، پس از حدود شش سال پیگیری، رأی نهایی آن به نفع این امامزاده صادر شده است.
وی با اشاره به جزئیات این پرونده گفت: فردی طی سالهای گذشته بخشهایی از عرصه امامزاده را در اختیار گرفته و مشکلاتی را برای مجموعه و زائران ایجاد کرده بود.
کرمی افزود: در این مدت موضوع تصرف بخشهایی از زمین، قطع درختان و ایجاد محدودیت در استفاده زائران از امکانات امامزاده مطرح بود و حتی در مقطعی برای تامین آب مورد نیاز این مکان با مشکلات جدی مواجه بودیم.
وی اظهار داشت: تلاش ما این بود که بدون ایجاد تنش، موضوع را از مسیر قانونی و قضایی به نتیجه برسانیم و پس از سالها رسیدگی، حکم بدوی صادر شد و در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد.
این مسئول با اشاره به آخرین وضعیت پرونده گفت: رأی صادرشده اخیراً در دیوان عالی کشور نیز تایید شده و حکم قطعی است.
کرمی افزود: این موضوع یکی از موفقیتهای مهم حوزه حقوقی اوقاف استان محسوب میشود و اجرای حکم نیز در دستور کار قرار دارد.
رفع تصرف از موقوفات و حفاظت از اموال واقفان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به اقدامات انجامشده برای رفع تصرف از برخی موقوفات گفت: در مواردی مانند موقوفه ننهکاظمی در ابهر و همچنین برخی املاک وقفی دیگر، اقدامات قانونی برای رفع تصرف انجام شده است.
وی افزود: حفظ عین موقوفه یکی از وظایف اساسی سازمان اوقاف است و ما موظف هستیم از اموالی که واقفان خیراندیش برای امور عمومی و خیرخواهانه در اختیار جامعه قرار دادهاند، حفاظت کنیم.
۱۱۰ مدرسه وقفی؛ تعامل با آموزش و پرورش به جای ایجاد چالش
کرمی در ادامه با اشاره به وجود ۱۱۰ مدرسه وقفی در استان زنجان گفت: این مدارس در اختیار آموزش و پرورش قرار دارند و ما به دلیل نیازهای حوزه تعلیم و تربیت تلاش کردهایم تعامل سازندهای با آموزش و پرورش داشته باشیم.
وی اظهار داشت: اگر نگاه ما صرفاً ایجاد پرونده و پیگیری قضایی بود، میتوانستیم بسیاری از مسائل را از مسیر حقوقی دنبال کنیم، اما به دلیل اهمیت آموزش و پرورش و نیاز جامعه، تلاش کردهایم از ایجاد تنش جلوگیری کنیم.
این مسئول با تاکید بر اینکه همکاری دستگاهها باید در نهایت به نفع مردم باشد، گفت: نگاه ما خدمت به مردم است، نه ایجاد درگیری و انتقامگیری از مدیران.
پاسخ به برخی حاشیهسازیها
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به برخی اظهارنظرها علیه این مجموعه اظهار داشت: گاهی برخی دستگاهها یا مدیران به جای مراجعه و گفتوگو برای حل مسائل، موضوع را به فضای رسانهای میکشانند.
وی افزود: اگر مدیری نگاه حرفهای داشته باشد، باید تلاش کند از ظرفیت موقوفات برای حل مشکلات دستگاه خود و خدمت به مردم استفاده کند، نه اینکه با ایجاد حاشیه و تقابل، مسیر همکاری را دشوار کند.
کرمی با تاکید بر اینکه اوقاف از جنجال استقبال نمیکند، گفت: ما علاقهای نداریم اختلافات و پروندههای حقوقی را به رسانهها بکشانیم، اما اگر لازم باشد برای دفاع از حقوق موقوفات، اقدامات قانونی خود را با جدیت انجام خواهیم داد.
۹۷ درصد موقوفات زنجان سنددار هستند
یکی از مهمترین آمارهای مطرحشده در نشست خبری، وضعیت اسناد موقوفات استان بود.
کرمی با تاکید بر اهمیت سنددار شدن موقوفات گفت: اخذ سند یکی از مهمترین اقداماتی است که برای ایجاد امنیت و جلوگیری از تضییع حقوق موقوفات باید انجام شود.
وی افزود: با همکاری اداره ثبت اسناد و املاک استان زنجان، در حال حاضر حدود ۹۷ درصد موقوفات استان دارای سند هستند.
این مسئول اظهار داشت: در پنج سال گذشته اقدامات قابل توجهی در زمینه اخذ اسناد انجام شده و در ماههای اخیر نیز صدها سند جدید برای موقوفات اخذ شده است.
کرمی گفت: با توجه به اجرای قوانین جدید و ضرورت ثبت و تثبیت مالکیتها، برنامهریزی کردهایم که فرآیند اخذ اسناد باقیمانده نیز در آینده نزدیک تکمیل شود.
وی ابراز امیدواری کرد: با تکمیل این فرآیند، جشن پایان اخذ اسناد موقوفات استان برگزار شود.
بیش از ۲۸۰۰ موقوفه و دهها هزار رقبه در زنجان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به حجم گسترده مسئولیتهای این اداره کل اظهار داشت: در استان زنجان بیش از دو هزار و ۸۵۰ موقوفه و بیش از ۳۸ هزار رقبه وجود دارد.
وی توضیح داد: هر موقوفه ممکن است دارای یک یا تعداد زیادی رقبه باشد و مدیریت این حجم از املاک و قراردادها نیازمند فعالیت مستمر کارشناسان و مجموعه اداری است.
کرمی افزود: برای هر رقبه باید مسائل مختلفی از جمله ارزیابی، اجاره، برگزاری مزایده، انعقاد قرارداد، نظارت بر اجرای قراردادها و در برخی موارد پیگیریهای حقوقی انجام شود.
وی با اشاره به محدودیت نیروی انسانی در این حوزه گفت: تعداد کارشناسان فعال در این مجموعه محدود است و کارکنان علاوه بر امور مربوط به املاک و رقبات، وظایف حقوقی و اداری دیگری نیز بر عهده دارند.
حساب موقوفات و مساجد جداست
مدیرکل اوقاف استان زنجان در پاسخ به برخی برداشتها درباره درآمدهای موقوفات مربوط به مساجد نیز اظهار داشت: برای موقوفات و رقبات، حسابهای مشخص و جداگانه وجود دارد و درآمد هر موقوفه باید در چارچوب نیت واقف و مقررات قانونی هزینه شود.
وی افزود: سازمان اوقاف از درآمد موقوفات مربوط به مساجد برای خود برداشت نمیکند و نقش این مجموعه، نظارت بر حفظ و اجرای صحیح نیت واقف است.
کرمی اظهار داشت: اگر هیئت امنای مسجد تصمیمی برای اجرای طرح عمرانی یا فعالیت فرهنگی داشته باشد، هزینهها در چارچوب مقررات و پس از طی مراحل قانونی انجام میشود.
وی با اشاره به مسئولیتهای اوقاف در این حوزه گفت: برگزاری مزایدهها، نظارت بر املاک، پیگیری مسائل حقوقی و مراجعه به مراجع قضایی در صورت بروز مشکل، از جمله مسئولیتهایی است که بر عهده مجموعه اوقاف قرار دارد.
مطالبه از رسانهها؛ وقف را برای مردم روایت کنید
کرمی در پایان با قدردانی از اصحاب رسانه گفت: رسانهها میتوانند نقش مهمی در معرفی خدمات عامالمنفعه موقوفات و افزایش آگاهی مردم درباره ظرفیتهای وقف داشته باشند.
وی با تاکید بر اینکه فرهنگ وقف یک ظرفیت مهم اجتماعی و اقتصادی است، افزود: باید دستاوردهای موقوفات و خدماتی که از محل درآمد آنها به مردم ارائه میشود، برای جامعه بهدرستی روایت شود.
این مسئول اظهار داشت: حفظ اعتماد مردم مهمترین سرمایه حوزه وقف است و رسانهها میتوانند در کنار نقد منصفانه، نقش موثری در معرفی واقعیتها و جلوگیری از شکلگیری برداشتهای نادرست ایفا کنند.
برآورد
آنچه از سخنان مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان در این نشست خبری بیش از هر موضوع دیگری به چشم میآمد، تاکید بر دو رویکرد همزمان بود؛ تعامل برای حل اختلافات و قاطعیت در حفاظت از حقوق موقوفات.
کرمی تلاش دارد سیاست اوقاف استان را بر گفتوگو و کاهش تنش بنا کند، اما در عین حال تاکید دارد که هر جا حقوق موقوفات و نیت واقفان در معرض تضییع قرار گیرد، مسیر قانونی و قضایی با جدیت دنبال خواهد شد.
سنددار شدن ۹۷ درصد موقوفات استان، پیروزی در چند پرونده مهم حقوقی، جلوگیری از ابطال اسناد، قطعی شدن حکم مربوط به امامزاده امالبنین و مدیریت هزاران رقبه در سطح استان، بخشی از عملکردی است که مدیرکل اوقاف زنجان در هفته وقف برای افکار عمومی تشریح کرد.
در این میان، مطالبه اصلی اوقاف از رسانهها نیز روشن است؛ کمک به روایت ظرفیتهای وقف و حفظ اعتماد عمومی به سنتی که میتواند همچنان یکی از مهمترین پشتوانههای اجتماعی و اقتصادی برای حل بخشی از مسائل جامعه باشد.
About the Author
